Thông tin Bảo vệ môi trường

Thứ Ba, ngày 25/2/2020 |

Tin trong nước

Hội thảo Tương lai rừng cộng đồng ở Việt Nam

06/01/2020 1:32:23 PM (moitruong.com.vn) Trung tâm Con người và Thiên nhiên sẽ tổ chức Hội thảo “Tương lai rừng cộng đồng ở Việt Nam: Định hình và kiến nghị chính sách” vào ngày 01/01/2020 tại Tầng 6 Nhà Khách Quốc hội, 27A Trần Hưng Đạo, Q. Hoàn Kiếm, Tp. Hà Nội.

Quản lý rừng cộng đồng đã được chứng minh là một trong những phương thức quản lý rừng hiệu quả, hài hoà giữa quyền hưởng dụng rừng, tôn trọng giá trị truyền thống của cộng đồng địa phương đi kèm với các lợi ích sinh thái, bảo tồn rừng.


Phương thức này cũng gắn liền với quá trình chuyển dịch từ phương thức quản lý tập trung nhà nước sang quản trị với sự tham gia của nhiều bên liên quan, đặc biệt là cộng đồng địa phương.

Tính đến năm 2018, theo số liệu công bố của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã có hơn 1.145.601 ha rừng hiện đang do cộng đồng dân cư quản lý; trong đó, rừng tự nhiên chiếm hơn 90%.

Bên cạnh các diện tích rừng được các cộng đồng quản lý, bảo vệ theo tín ngưỡng, tập tục truyền thống từ lâu đời (khoảng 650.000 ha), phần lớn các diện tích này chủ yếu được giao cho cộng đồng thông qua một loạt các chương trình, dự án thí điểm tại các địa phương với cách tiếp cận quản lý rừng bền vững.

Tuy nhiên, do đặc điểm đa dạng văn hoá của các cộng đồng, các vấn đề pháp lý, động lực tham gia, cơ chế hưởng lợi, cũng như những thay đổi về bối cảnh kinh tế-xã hội trong suốt hai thập kỷ qua, kết quả thực hiện và hiệu quả của các mô hình rừng cộng đồng vẫn còn nhiều điều cần thảo luận.

Bất cập trong các mô hình rừng cộng đồng thể hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau. Một số diện tích rừng giao cho cộng đồng được đánh giá là các diện tích rừng nghèo kiệt, xa khu dân cư, người dân thiếu động lực tham gia trong bối cảnh thiếu đất sản xuất hay xung đột với các loại hình sử dụng đất khác.

Điều này đã và đang đặt các diện tích rừng này trước những rủi ro bị lấn chiếm, khai thác và chuyển đổi. Địa vị pháp lý không rõ ràng, cơ chế hưởng lợi không hấp dẫn, cách tiếp cận xây dựng mô hình chưa phù hợp truyền thống, văn hoá với đi kèm với những khó khăn trong năng lực tự tổ chức quản lý rừng v.v...được coi là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

Luật Lâm nghiệp 2017 đã được Quốc hội thông qua, có hiệu lực từ ngày 1/1/2019. Trong đó, cộng đồng dân cư đã được công nhận là một trong bảy chủ rừng chính. Đồng thời các khu vực rừng tâm linh tín ngưỡng và rừng bảo vệ nguồn nước do cộng đồng quản lý cũng đã được nâng hạng, trở thành một trong các loại rừng mới trong hệ thống rừng phòng hộ, rừng đặc dụng Việt Nam.

Thêm vào đó, sự xuất hiện của một loạt các sáng kiến bảo vệ và phát triển rừng mới, như chi trả dịch vụ môi trường rừng (PFES), Sáng kiến giảm phát thải do mất rừng hay suy thoái rừng (REDD+), hay các dự án phục hồi, làm giàu rừng và phát triển chuỗi sản phẩm lâm sản phi gỗ (như mây, trê, cây thuốc) hiện nay đã và đang mang lại những cơ hội tài chính mới từ rừng.

Đây được coi như là bước tiến quan trọng và mở ra những cơ hội mới trong việc duy trì và thúc đẩy mô hình rừng cộng đồng, hướng tới việc quản lý, bảo vệ và phát triển bền vững các khu rừng này trong tương lai.

Thực tiễn thí điểm và vận hành các mô hình rừng cộng đồng trong hai thập kỷ qua đặt ra nhiều câu hỏi và cần được thảo luận một cách kỹ lưỡng.

Trong bối cảnh mới, phạm trù “rừng cộng đồng” cần được định hình như thế nào? Cần có các chính sách cụ thể nào để hỗ trợ hệ thống rừng cộng đồng thực sự phát triển, đặc biệt đảm bảo cộng đồng sẽ là những người chủ rừng được hưởng lợi thực sự từ rừng?

Làm sao để có thể tổ chức quản lý rừng cộng đồng một cách hệ thống và hiệu quả, vừa phù hợp với bối cảnh địa phương nhưng đồng thời tôn trọng, gìn giữ được các thiết chế, văn hoá truyền thống tốt của cộng đồng?

Từ bối cảnh hiện nay, các bên liên quan, như cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức phát triển và tổ chức cộng đồng sẽ cần phải làm gì để tiếp tục thúc đẩy sự tham gia thực chất của cộng đồng vào công tác quản lý, bảo vệ rừng cũng như hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống rừng do cộng đồng quản lý một cách hiệu quả, công bằng và bền vững trong tương lai.

Với bối cảnh trên, Trung tâm Con người và Thiên nhiên phối hợp với Hội chủ rừng Việt Nam và Trung tâm Vì Con người và Rừng phối hợp tổ chức Hội thảo này nhằm chia sẻ những bài học thực tiễn và thảo luận việc định hình lại rừng cộng đồng nhằm kiến nghị xây dựng các chính sách phù hợp trong bối cảnh mới.

Khánh Ly (moitruong.com.vn)
Share |

Các tin khác:

Kinh hãi nguồn gốc pizza siêu rẻ tràn chợ mạng, 6 tháng không mốc hỏng

Kinh hãi nguồn gốc pizza siêu rẻ tràn chợ mạng, 6 tháng không mốc hỏng

Pizza cấp đông đang được rao bán tràn ngập trên “chợ mạng” với giá siêu rẻ, chỉ từ 15.000-30.000 đồng/cái. Đáng chú ý, loại pizza này có thể để tới 6 tháng mà không lo mốc hỏng. Xem thêm bài khác

Xem các video khác