Thông tin Bảo vệ môi trường

Thứ Năm, ngày 20/2/2020 |

Sự kiện môi trường

ĐIỂM TIN: Ô nhiễm không khí kéo dài nhiều ngày ở miền Bắc

13/02/2020 1:56:13 PM (moitruong.com.vn) Ô nhiễm nghiêm trọng bắt đầu từ 11/02, dự báo có thể kéo dài đến thứ Bảy trước khi gió mùa đông bắc tràn xuống nước ta.

Từ sau Tết Nguyên đán Canh Tý, miền Bắc trải qua nhiều ngày chất lượng không khí lên ngưỡng đỏ (ngưỡng xấu- có hại cho sức khỏe tất cả mọi người) với chỉ số chất lượng không khí AQI từ 150-200, cá biệt có những thời điểm cục bộ, ô nhiễm lên ngưỡng tím (ngưỡng rất xấu) với chỉ số AQI lên tới hơn 200, rất có hại cho sức khỏe mọi người. Đợt ô nhiễm không khí hiện tại bắt đầu từ ngày 11/2 khi các hệ thống theo dõi chất lượng không khí PAMAir và Đại sứ quán Mỹ cũng như hệ thống quan trắc của thành phố Hà Nội. Ô nhiễm ở ngưỡng đỏ duy trì liên tục suốt cả ngày. Bụi mịn PM 2,5 trong không khí kết hợp với sương mù do không khí lạnh lệch đông khiến các tỉnh Bắc Bộ chìm trong mờ mịt cả buổi sáng. Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, những ngày qua, ở các tỉnh miền Bắc nước ta có xảy ra hiện tượng nghịch nghiệt, nguyên nhân là do các khối không khí lạnh khá mỏng ở tầng thấp khí quyển chi phối khiến cho nhiệt độ ở sát bề mặt thường có xu hướng lạnh hơn ở các lớp khí quyển bên trên và tạo ra các lớp nghịch nhiệt – thông tin trên Tienphong.



Ô nhiễm không khí kết hợp sương mù khiến Hà Nội mờ mịt từ hôm qua. Ảnh: Nguyễn Hoài.


Hiện tượng này thường xảy ra trong cả mùa đông, nhất là vào các thời kỳ cuối của mỗi đợt không khí lạnh chứ không phải chỉ xuất hiện trong một số thời điểm nhất định. Trong những ngày tới (đến khoảng ngày 15/2), dự báo ở các tỉnh miền Bắc tiếp tục có xảy ra hiện tượng nghịch nhiệt, thời gian xuất hiện là đêm và sáng, khi không khí lạnh yếu ở tầng thấp vẫn chi phối thời tiết khu vực này. Ô nhiễm không khí ở Hà Nội được xác định bởi nhiều nhóm nguyên nhân như giao thông, xây dựng, công nghiệp và hoạt động dân sinh như đốt than tổ ong, đốt rơm rạ. Trong điều kiện thời tiết nghịch nhiệt, ô nhiễm trở lên nghiêm trọng hơn do không khí không khuếch tán được mà tập trung ở tầng sát mặt đất. Ô nhiễm không khí được coi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở Việt Nam. Theo một nghiên cứu do Quỹ Mirinda and Bill Gate tài trợ, tỷ lệ tử vong ở Việt Nam năm 2018 do ô nhiễm môi trường là 71.000 người, trong đó 50.000 người chết do ô nhiễm không khí. Căn cứ trên những số liệu và phương pháp, các nhà khoa học của Đại học Kinh tế Quốc dân đã ước tính thiệt hại của ô nhiễm không khí ở Việt Nam năm 2018 từ 10,82-13,63 tỷ USD (tương đương từ 240.000 tỷ đồng) trở lên, kết quả này gần giống với tính toán mà Ngân hàng Thế giới công bố.

> Điểm tin môi trường 12/02
> Điểm tin môi trường 11/02
> Điểm tin môi trường 10/02



Thế giới sẽ chịu thiệt hại 478 tỷ USD hàng năm do thiên tai

Theo một nghiên cứu của Quỹ Động vật hoang dã Thế giới (WWF), thiên tai sẽ gây thiệt hại khoảng 478 tỷ USD mỗi năm cho kinh tế toàn cầu vào năm 2050 và nước Anh sẽ là nước bị thiệt hại nặng thứ ba, với khoảng 21 tỷ USD. Báo cáo của Global Futures cho thấy sự suy giảm của môi trường sống tự nhiên bao gồm rừng, đầm lầy và các rạn san hô sẽ làm suy yếu các khối xây dựng của các hệ sinh thái thiết yếu, làm giảm trữ lượng cá, sản xuất gỗ và số lượng thụ phấn. Tổ chức từ thiện môi trường cảnh báo rằng nếu không có hành động khẩn cấp để bảo vệ thiên nhiên thì tác động trên toàn thế giới của xói mòn bờ biển, mất giống loài và suy giảm tài sản tự nhiên từ rừng đến thủy sản trong 30 năm tới. Sự mất mát dường như chỉ ở mức 0,67% thu nhập toàn cầu vào năm 2050, nhưng ước tính này là thận trọng và tổng số có thể cao hơn nhiều nếu các khu vực như Nam Cực suy giảm với tốc độ nhanh hơn, gây ra sự nóng lên và mực nước biển cao hơn trên toàn thế giới.

Báo cáo cũng cho biết rằng việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch và mở rộng phát triển nông nghiệp, đô thị vào các cảnh quan chưa sử dụng trước đây cho thấy chi phí tài chính lớn liên quan đến tổn thất trong thụ phấn, bảo vệ bờ biển, cung cấp nước và carbon lưu trữ. Giá lương thực toàn cầu cũng có khả năng tăng do ngành nông nghiệp bị ảnh hưởng bởi thiên tai, với giá tăng khoảng 8% cho gỗ, 6% cho bông (cotton), 4% cho hạt dầu và 3% cho rau quả vào năm 2050. Karen Ellis, giám đốc kinh tế bền vững tại WWF nói rằng nghiên cứu chỉ là ước tính sơ bộ, vì vậy chi phí thực tế có lẽ cao hơn nhiều. Báo cáo của nhà kinh tế học Lord Stern vào năm 2006, cho thấy việc cắt giảm lượng khí thải carbon để hạn chế sự gia tăng nhiệt độ sẽ tiêu tốn 1% GDP hàng năm, nhưng bỏ qua biến đổi khí hậu có thể gây thiệt hại kinh tế lên tới 20% GDP. Anh có thể là một trong những quốc gia chịu thiệt hại nặng nề nhất, chỉ sau Mỹ và Nhật Bản, với chi phí hàng năm từ các dịch vụ tự nhiên bị mất tương đương với nguồn tài trợ hàng năm kết hợp cho cảnh sát, dịch vụ cứu hỏa, nhà tù và tòa án.

Có thể vẫn phát triển kinh tế mà không cần tăng phát thải khí CO2

Theo MIT Technology Review, Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA) đã trình bày một báo cáo mới về mức độ phát thải khí nhà kính năm 2019. Theo các chuyên gia, lượng khí thải CO2 từ năng lượng trong năm qua không tăng, mặc dù kinh tế thế giới tăng gần 3%. Với số liệu tuyệt đối, ngành năng lượng toàn cầu đã thải ra 33 tỉ tấn CO2 vào khí quyển, tương đương với năm 2018. Báo cáo của IEA lưu ý rằng phát thải khí CO2 không tăng chủ yếu là nhờ các nước phát triển chuyển sang dùng năng lượng sạch. Mỹ, EU và một số khu vực khác nhận được ngày càng nhiều điện từ các nguồn năng lượng tái tạo. Ngoài ra, các nhà máy dùng than ở khắp mọi nơi được thay thế bởi các nhà máy dùng khí. Mặc dù khí đốt cũng nguy hiểm cho khí hậu, nhưng nó tạo ra ít CO2 hơn nhiều so với than. Đồng thời, tỷ lệ năng lượng hạt nhân trong sản xuất điện đã tăng lên ở Nhật Bản. Các yếu tố khác bao gồm mùa đông ôn hòa 2018-2019 và sự phát triển chậm lại của nền kinh tế Ấn Độ.

Có thể nêu thí dụ về chuyển sang dùng các nguồn năng lượng sạch ở Anh trong những năm gần đây. Thật không may, nhiều nước đang phát triển vào năm 2019 chỉ tăng lượng khí thải, chủ yếu là do gia tăng đốt than. Ví dụ rõ nét là Trung Quốc. May mắn thay, sự suy giảm khí thải ở các nước phương Tây ví dụ, ở châu Âu và Mỹ, lần lượt lên tới 5% và 2,9% theo thứ tự tương ứng đã bù đắp cho sự tăng trưởng phát thải ở các nước đang phát triển. Theo dự báo trước đó của các chuyên gia, lượng khí thải của ngành năng lượng năm ngoái có thể tăng 0,6%. Tuy nhiên, đã tránh được tình huống tương tự. Đây là tin tốt, nhưng không có gì đảm bảo rằng khí thải đã thực sự đạt đến đỉnh điểm và năm 2020 sẽ không mang lại những kỷ lục tiêu cực mới. Ngoài ra, việc ngăn chặn phát triển khí thải là không đủ - cần phải giảm chúng và giảm với tốc độ rất nhanh. Ngoài ra, chúng ta không nên quên rằng báo cáo IEA không bao gồm các nguồn khí nhà kính quan trọng như nông nghiệp, phá rừng và cháy rừng. Nếu tính cả những nguồn này, mức phát thải chung trong năm 2019 có thể sẽ cao hơn. Trong khi đó, các mô hình mới cho thấy khí nhà kính nguy hiểm hơn nhiều đối với khí hậu so với lầm tưởng trước đây. Nếu trước đó, các nhà khoa học ước tính sự gia tăng nhiệt độ ở khoảng 3°C khi tăng gấp đôi nồng độ CO2 trong khí quyển thì bây giờ họ đang nói về mức tăng khoảng 5°C. Rất khó để tưởng tượng hậu quả của sự thay đổi khí hậu như vậy - nhưng không nghi ngờ gì nữa, hậu quả sẽ là thảm khốc.

Tổng thống Brazil ký sắc lệnh thành lập Hội đồng quốc gia Amazon

TTXVN đưa tin: Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro ngày 12/2 ký ban hành sắc lệnh thành lập Hội đồng quốc gia Amazon, phụ trách việc tổ chức các hành động liên chính phủ nhằm "bảo vệ, gìn giữ và phát triển bền vững" khu vực rừng mưa Amazon. Brazil từng có một Hội đồng Amazon được thành lập năm 1995, trực thuộc Bộ Môi trường, với thành phần gồm đại diện một số cơ quan chính phủ cũng như các thống đốc của các bang trong khu vực rừng Amazon. Với sắc lệnh mới, Tổng thống Bolsonaro đã lập ra một hội đồng khác, không có sự tham gia của các thống đốc bang và chỉ bao gồm 14 thành viên Nội các. Theo Tổng thống, việc thành lập Hội đồng Quốc gia Amazon nhằm phản ứng lại những chỉ trích về cách xử lý của ông trong các chính sách môi trường. Tổng thống Jair Bolsonaro bày tỏ hy vọng: "Chúng ta có thể đưa ra câu trả lời cần thiết cho những người chỉ trích chúng ta."

Quyết định trên được công bố trong bối cảnh các nhà khoa học, cơ quan bảo vệ môi trường và các số liệu báo cáo chính thức cho thấy tình trạng chặt phá rừng Amazon có nguy cơ gia tăng trong năm nay, sau khi năm 2019 ghi nhận mức độ tàn phá đã lên mức cao nhất trong 11 năm qua. Tổng diện tích rừng bị chặt phá trong tháng 1/2020 đã tăng gấp đôi so với cùng thời điểm năm ngoái với 280km2 rừng bị phát quang. Được xem là "lá phổi xanh" của thế giới, rừng Amazon có vai trò quan trọng trong quá trình hấp thu lượng lớn khí thải CO2, góp phần làm chậm lại tốc độ biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, nạn chặt phá rừng liên tục gia tăng, cùng với thảm họa cháy rừng năm 2019 đã gióng lên hồi chuông báo động về tình hình cấp bách bảo vệ khu rừng này. Các nhà khoa học cũng như các tổ chức bảo vệ môi trường lo ngại rằng các vụ cháy và nạn chặt phá rừng Amazon sẽ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng về biến đổi khí hậu hiện nay và đe dọa đến đa dạng sinh học.

Thiết kế đảo ngược giúp tăng 22,3% hiệu suất pin mặt trời

Các nhà nghiên cứu Đại học Khoa học và Công nghệ King Abdullah (KAUST), Arab Saudi và Đại học Toronto, Canada gần đây đã tìm được cách tối ưu hóa hiệu quả của pin perovskite, khi giới thiệu một thiết kế đảo ngược mới cho phép tăng hiệu suất chuyển đổi năng lượng lên 22,3% (gần bằng con số 25,2% của các perovskite cấu trúc thông thường), đồng thời vẫn cho tuổi thọ hoạt động dài. Xiaopeng Zheng, trưởng nhóm nghiên cứu cùng các đồng nghiệp đã bổ sung một lượng nhỏ các phối tử alkylamine (AALs) với độ dài mạch khác nhau vào vật liệu perovskite. Điều này cho phép họ thay đổi một số tính chất của vật liệu, dẫn đến hiệu suất chuyển đổi năng lượng cao hơn đáng kể so với những đặc tính thường thấy trong pin tế bào quang điện perovskite hiện có. "Chúng tôi nhận thấy chỉ một lượng nhỏ alkylamine thêm vào quá trình chế tạo là đủ để nâng cấp các tính chất của vật liệu bán dẫn perovskite như tăng định hướng hạt tinh thể; giảm mật độ trạng thái bẫy (trạng thái các hạt mang điện bị kẹt trong hệ thống và không tham gia vận chuyển điện tích); giảm sự tái kết hợp không bức xạ chất mang điện tích; tăng cường khả năng vận chuyển, độ dài khuếch tán và ức chế sự di chuyển ion trong perovskite", Yi Hou, một thành viên trong nhóm nghiên cứu giải thích – theo VnExpress.

Các thử nghiệm cho thấy tế bào quang điện perovskite cấu trúc đảo ngược mới có thể hoạt động trong hơn 1.000 giờ dưới ánh sáng AM1.5, mô phỏng điều kiện ánh sáng mặt trời trung bình trên mặt đất. "Trong giai đoạn tiếp theo của nghiên cứu, chúng tôi sẽ xem xét các phương pháp sản xuất tế bào quang điện perovskite để tạo ra các thiết bị diện tích lớn mà không ảnh hưởng đến hiệu suất và tính ổn định", nhóm nghiên cứu cho biết trên tạp chí Nature Energy. Các tế bào quang điện (PV), tạo ra năng lượng từ ánh sáng mặt trời, rất hữu ích trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng môi trường hiện nay. Trong nỗ lực phát triển các tấm pin mặt trời hiệu quả nhất, một loại pin màng mỏng mới, làm từ chất bán dẫn perovskite, trong những năm gần đây nổi lên như một công nghệ hàng đầu cho tương lai của ngành năng lượng. Perovskite là vật liệu gốm có cấu trúc tinh thể, cho hiệu quả vượt trội trong việc chuyển đổi ánh sáng thành điện năng. Các tế bào quang điện perovskite có hai kiểu thiết kế chính: cấu trúc thông thường (Nip) và cấu trúc đảo ngược (Pin). Trong khi Nip nhỉnh hơn về hiệu suất, Pin lại cho thời gian hoạt động lâu hơn nhiều.


Mai Anh (moitruong.com.vn)

Share |

Các tin khác:

15 loại thực phẩm tăng cường sức đề kháng mùa dịch bệnh

15 loại thực phẩm tăng cường sức đề kháng mùa dịch bệnh

(moitruong.com.vn) Lên kế hoạch nấu ăn bao gồm 15 loại thực phẩm cực kỳ hiệu quả sau trong việc thúc đẩy hệ miễn dịch để tăng cường sức đề kháng trong mùa dịch bệnh. Xem thêm bài khác

Xem các video khác