Thông tin Bảo vệ môi trường

Thứ Bảy, ngày 4/7/2020 |

Cân bằng sinh thái

Ăn, sử dụng và tiếp tay cho buôn bán động vật hoang dã là tội ác

02/03/2020 9:07:20 PM (moitruong.com.vn) Nhân Ngày Động vật Hoang dã Thế giới (03/03/2020), Trung tâm Bảo tồn Động vật Hoang dã tại Việt Nam (SVW) đăng tải bài viết với tựa đề “ĂN, SỬ DỤNG VÀ TIẾP TAY CHO BUÔN BÁN ĐỘNG VẬT HOANG DÃ LÀ TỘI ÁC”.

Đó thực sự là ‘’tội ác’’ khi bạn biết rằng, chính thói quen thích ăn thịt rừng và sử dụng sản phẩm từ các loài động vật hoang dã đã gây ra biết bao hậu quả đáng tiếc và hệ lụy đau thương cho bản thân và xã hội.
 

Hậu quả thứ nhất, tiêu thụ động vật hoang dã (ĐVHD) đang góp phần “tiêu diệt’’ chính chúng ta và đồng loại. Dịch cúm do virus NCoV19 làm chết hàng ngàn người là một minh chứng quá rõ ràng để thấy “tội ác’’ từ việc sử dụng ĐVHD.

Hy vọng, nạn dịch bệnh từ NCoV19 sẽ giúp con người có động lực đủ lớn để từ bỏ thói quen sử dụng động vật hoang dã đã ăn sâu vào đời sống như một nét văn hóa của nhiều người trên nhiều quốc gia trong đó có người Việt. Hậu quả thứ hai, tiêu thụ ĐVHD gây tuyệt chủng loài, mất cân bằng sinh thái, tác động xấu trực tiếp lên con người.

Mọi người có thể cho rằng sự tuyệt chủng của một loài nào đó có vẻ như là một mất mát nhỏ, không ảnh hưởng lắm đến đời sống của chúng ta, nhưng nếu ai hiểu rõ được mạng lưới sự sống, sẽ thấy sự tồn tại của các loài luôn có mối liên kết với nhau, loài người và các loài khác cùng ở trong một hệ thống tổng thể gọi là sinh thái, chúng ta càng loại bỏ nhiều bộ phận khỏi một hệ thống, nó càng trở nên sụp đổ nhanh chóng.

Đây không phải là một lý thuyết khoa học xa xôi không thực tiễn nữa, mà tác động xấu từ mất cân bằng sinh thái đã xảy ra và có thể thấy rất rõ ràng, chẳng qua là chúng ta đã phớt lờ hoặc không muốn nhìn thấy điều đó.

Những câu chuyện về loài rắn lục xuất hiện ồ ạt ở nhiều nơi và tấn công người vào cuối năm 2018, đầu 2019 là một trong những ví dụ rõ ràng nhất về sự mất cân bằng sinh thái ảnh hưởng đến con người, vì một nguyên nhân quan trọng là các loài thiên địch của rắn như cầy, cáo, mèo rừng... đã dần biến mất do trở thành "mồi nhậu“, quần thể loài thú ăn rắn không còn nhiều tại khu vực đó, tạo sự sinh sôi quá mức, thức ăn trong môi trường tự nhiên không đáp ứng đủ nhu cầu, rắn hướng đến khu vực dân cư để tìm thêm thức ăn nơi có nhiều gia cầm, chuột bọ là nguồn thức ăn chính của rắn.

Nạn dịch châu chấu tại Trung Quốc cách đây khoảng 50 năm (từ năm 1958 đến 1962) gây mất mùa lớn, dẫn đến một nạn đói khủng khiếp với hàng chục triệu người bị chết bắt nguồn từ Chiến dịch tìm diệt chim sẻ đã được chính phủ Trung Quốc phát động cùng góp sức vào kế hoạch “đại nhảy vọt” của đất nước vì cho rằng chúng ăn thóc lúa, gây tổn thất cho sản xuất nông nghiệp.

Nhưng họ đã không nghĩ rằng chim sẻ ăn sâu bọ nhiều hơn rất nhiều so với ăn thóc. Nên sau khi hàng triệu con chim sẻ bị tiêu diệt cũng là lúc sâu bọ, đặc biệt là châu chấu tràn ngập ruộng đồng, bùng nổ ngoài tầm kiểm soát.

Nạn mối mọt sinh sôi quá mức ảnh hưởng đến đời sống con người. Khu du tích Hội An đang đối mặt với nạn mối mọt hoành hành, và mối nguy cơ đổ sập vào mùa lũ hang năm do di tích nhà cổ đã bị mối, mọt đục ruỗng rường, cột, kèo.

Các nhà xưởng ở Bình Dương phun thuốc diệt mối mọt, hàng chục công nhân nhập viện vào cuối năm 2019. Nạn mối mọt ở Quy Nhơn cũng đã từng xảy ra và gây ảnh hưởg đến sức khỏe và đời sống sinh hoạt của người dân khu vực này.
Ít ai biết rằng Tê tê là một thiên địch kinh hoàng của loài mối, một con tê tê có thể tiêu thụ tới 70 triệu côn trùng mỗi năm, chủ yếu là kiến và mối.

Sự thèm ăn côn trùng vô độ này khiến tê tê có một vai trò quan trọng trong hệ sinh thái là kiểm soát dịch hại, sâu bệnh, giúp duy trì mức độ kiến và mối hợp lý trong các hệ sinh thái khác nhau. Tuy nhiên, Tê tê Việt nam đang bị săn bắt để ăn, tiêu thụ quá mức dẫn đến tuyệt chủng, dẫn đến lượng côn trùng có thể tăng vọt, ảnh hưởng tiêu cực đến con người như trên.

Hậu quả thứ ba, tiêu thụ ĐVHD đẩy con người vào tù tội, mất mát, đau thương. Tiêu thụ ĐVHD sẽ kích thích nguồn cầu và tăng nguồn cung. Những con người tù tội vì săn bắt, vận chuyển và mua bán trái phép vẫn liên tục xảy ra. Vì miếng ăn của mình mà một phần gây ra cảnh tù tội cho người khác, hoặc tăng nguy cơ khiến người khác bị mất đi sinh mạng, xét về góc độ nhân văn, điều này liệu có khiến chúng ta suy nghĩ và dừng lại việc ăn và tiêu thụ?

Vì mưu sinh, nghèo và thiếu hiểu biết pháp luật, những người đàn ông trụ cột gia đình lựa chọn đi săn, đi buôn “hàng  cấm’’, và rơi và cảnh từ tội, để lại những người vợ thiếu chồng, những đứa con thiếu cha.

Không khó để mọi người tìm được thông tin xử lý phạm pháp về buôn bán trái phép động vật hoang dã trên mạng xã hội.

Những câu chuyện thương tâm và về việc “ăn của rừng rưng rưng nước mắt’’ là những bài học lớn để chúng ta nhìn lại thói quen sử dụng động vật hoang dã của mỗi người.

Chưa kể, bao câu chuyện thương tâm gây cái chết vô tình do súng săn tự chế cướp cò, như câu chuyện thương tâm của 3 người đàn ông phải mất mạng khi vào rừng săn thú tại Vườn Quốc gia Chư Yang Sin, Đắc lắc; Hai đứa trẻ nghịch súng săn khiến đứa em 9 tháng tuổi bị bắn 10 viên đạn chì vào mặt; còn bao người bị bỏ mạng vì bị bắn nhầm (do nghĩ là động vật) hoặc do súng cướp cò và những cái chết thương tâm do động vật tấn công trả đủa lại con người như trương hợp heo rừng cắn chết người do bị săn đuổi ráo riết đã từng xảy ra ở Quảng Ngãi trước đây.

Cuộc chiến giữa người săn bắt, buôn lậu động vật hoang dã và lực lượng chức năng vẫn diễn ra khi chúng ta tiếp tục tiêu thụ ĐVHD. Cuộc chiến đẩy hai bên rơi vào tình thế nguy hiểm đến tính mạng trong quá trình truy đuổi, và gây nguy hiểm cho cả người dân. Bao cán bộ kiểm lâm bị thương và bị chết hàng năm vì những kẻ săn bắn trộm.

Hậu quả thứ 4, tiêu thụ động vật hoang dã góp phần khiến hệ thống kinh tế bị suy giảm do mất đi các giá trị về tài nguyên thiên nhiên, môi trường, dẫn đến sự tụt hậu của đất nước, ảnh hưởng xấu đến uy tín và hình ảnh quốc gia.

Thay vì dùng ngân sách nhà nước cho các hoạt động phát triển đất nước hoặc an sinh xã hội khác tốt hơn thì hiện tại kinh phí tài chính, nhân lực của Quốc gia đang đổ vào các hoạt động ngăn chặn săn bắt và mua bán trái phép ĐVHD rất lớn. Kinh phí vận hành các trung tâm cứu hộ trong cả nước.

Nguồn nhân lực trên 13.000 Kiểm Lâm trong cả nước và một lực lượng khác như Công an, Hải quan, quản lý thị trường, bộ đội biên phòng, Viện kiểm sát, Toà án và các bộ ngành từ trung ương đến địa phương tập trung vào hoạt động ngăn chặn vi phạm luật pháp về ĐVHD. Cụ thể, 2005-2018 là 43.849 vụ về ĐVHD (theo nguồn ENV); năm 2018 xử lý 1504 vụ án về ĐVHD (tịch thu 41 tấn ĐVHD) (theo nguồn Toàn án Nhân dân tối cao).

Việt nam đã có một lịch sử hào hùng, anh dũng kiên cường qua bao cuộc chiến tranh. Nhưng sự ngưỡng mộ ấy từ bạn bè quốc tế có vẻ giảm dần vì hình ảnh đất nước luôn đi kèm với sự lên án về tiêu thụ, buôn bán động vật hoang dã, tàn sát thiên nhiên.

Liệu khi biết được những sự thật trên có khiến bạn thay đổi được suy nghĩ của mình rằng “Bảo vệ động vật hoang dã khỏi nguy cơ tuyệt chủng là trách nhiệm của chính mình, vì bảo vệ ĐVHD là để bảo vệ chính chúng ta”; sự thật trên có làm cho bạn quyết định nói không với thịt ĐVHD, nói không với “ tội ác’’ từ việc lựa chọn ăn uống, tiêu dùng của chính bản thân mình?.

Cuối cùng , thêm một năm 2020 mừng ngày Động vật hoang dã thế giới nữa, câu hỏi “làm gì để người Việt không còn ăn thịt động vật hoang dã?” vẫn chưa thấy được một hồi kết rõ ràng. Trong mắt nhiều người, động vật sống là để phục vụ con người, chứ không phải chia sẻ Trái Đất với chúng ta, hầu hết chúng ta chỉ mới coi động vật hoang dã là nguồn tài nguyên, chứ không phải đối tượng cần được bảo vệ.

Còn cầu thì còn cung. Giảm và xóa bỏ nhu cầu sử dụng ĐVHD tại Việt Nam, từ đó đẩy lùi nguy cơ săn bắt, buôn bán ĐVHD trái phép là một trong những hành động góp phần bảo vệ và ngăn chặn nguy cơ tuyệt chủng của ĐVHD.

Trung tâm Bảo tồn Động vật hoang dã tại Việt Nam (Save Vietnam’s Wildlife – SVW) triển khai chiến dịch giảm cầu sử dụng động vật hoang dã với nhiều chiến dịch truyền thông quốc gia trong năm 2020.

Điểm nhấn trong chiến dịch này là “TRUNG TÂM GIÁO DỤC BẢO TỒN LƯU ĐỘNG “HÀNH ĐỘNG BA KHÔNG” với thông điệp chính “ĂN, SỬ DỤNG VÀ TIẾP TAY CHO BUÔN BÁN ĐỘNG VẬT HOANG DÃ LÀ TỘI ÁC”.

Trung tâm giáo dục bảo tồn thiên nhiên lưu động BA KHÔNG được kỳ vọng tạo nên một trào lưu và chuẩn mực xã hội tốt đẹp, trong đó mỗi người dân Việt Nam cùng thay đổi, có lối tiêu dùng văn minh và hành vi thân thiện hơn với môi trường thiên nhiên cùng động vật hoang dã, bằng các “HÀNH ĐỘNG BA KHÔNG” gồm

1.    KHÔNG ĂN

2.    KHÔNG SỬ DỤNG

3.    KHÔNG TIẾP TAY CHO BUÔN BÁN ĐỘNG VẬT HOANG DÃ TRÁI PHÉP

Cả thế giới đang kêu gọi chúng ta bảo tồn ĐVHD ngăn chặn sự tuyệt chủng, bảo vệ đa dạng sinh học, hệ sinh thái, bảo vệ thiên nhiên, xoá bỏ hình ảnh người Việt Nam xấu xí chuyên săn bắt để ăn và mua bán tận diệt ĐVHD gây nguy cơ tuyệt chủng các loài…

Nhưng, với nhiều người Việt chúng ta, những vấn đề này nghe có vẻ quá vĩ mô, xa vời và dường như không liên quan đến cá nhân mình. Nên nếu bạn là người thích ăn thịt động vật hoang dã rừng, và nếu bạn chưa sẵn sàng để nghĩ đến những lợi ích cho thiên nhiên như trên, thì ít nhất bạn hãy nghĩ đến sức khỏe của chính mình và nói không với thịt động vật hoang dã.  

Ẩm thực Việt nam rất phong phú, chúng ta có nhiều sự lựa chọn món ăn khác ngon bổ hơn thịt ĐVHD. Dù không quan tâm đến các chuẩn mực đạo đức, văn hoá, xã hội và thiên nhiên đi chăng nữa cũng chớ ăn thịt ĐVHD và thú rừng, trước hết là vì sức khỏe của chính mình!

Tương lai ĐVHD và thiên nhiên Việt Nam phụ thuộc vào lựa chọn hiện tại của chính bạn. không ăn, không sử dụng, không tiếp tay cho buôn bán động vật hoang dã. Đừng để Việt Nam là một trong những nguyên nhân chính khiến động vật hoang dã tuyệt chủng.

Thanh Thảo (moitruong.com.vn)
Share |

Các tin khác:

Ma trận yến sào thật giả lẫn lộn

Ma trận yến sào thật giả lẫn lộn

Lợi dụng tâm lý người tiêu dùng, thị trường yến sào được bày bán rầm rộ trên chợ mạng, chợ dân sinh với nhiều mức giá và công dụng thần kỳ cho mọi đối tượng. Xem thêm bài khác

Xem các video khác