Thông tin Bảo vệ môi trường

Thứ Bảy, ngày 16/1/2021 |

Tài liệu

Sơ lược về pháp luật quan trắc môi trường ở một số nước ASEAN

07/01/2021 8:40:51 AM (moitruong.com.vn) Trong phạm vi bài viết, tác giả giới thiệu sơ lược về pháp luật quan trắc môi trường ở các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), để từ đó có góc nhìn tham chiếu và gợi mở cho Việt Nam.

Theo nghiên cứu của Ủy ban Kinh tế châu Âu, quan trắc môi trường thường là việc thu thập, đánh giá và báo cáo về thông tin môi trường được thu thập liên tục hoặc định kỳ thông qua hoạt động lấy mẫu, quan sát và phân tích những thay đổi tự nhiên hoặc những tác động của tự nhân lên con người và môi trường. Tuy nhiên, thật khó để có thể tìm thấy khái niệm hoặc quy định liên quan đến quan trắc môi trường trong các đạo luật liên quan về môi trường.
 

Ở Việt Nam, từ Luật Bảo vệ môi trường năm 2005, với tư cách là văn bản luật điều chỉnh toàn diện về lĩnh vực bảo vệ môi trường có quy định quan trắc môi trường là quá trình theo dõi có hệ thống về môi trường, các yếu tố tác động lên môi trường nhằm cung cấp thông tin phục vụ đánh giá hiện trạng, diễn biến chất lượng môi trường và các tác động xấu đối với môi trường.

Pháp luật về quan trắc môi trường của Thái Lan

Luật Tăng cường và bảo vệ chất lượng môi trường quốc gia B.E. 2535 (2018)5 quy định về hoạt động quan trắc môi trường. Luật này điều chỉnh hầu hết mọi vấn đề liên quan đến bảo vệ môi trường, trong đó có nội dung về quan trắc môi trường. Theo đó, hoạt động quan trắc môi trường được tiến hành khi xác định khu vực kiểm soát ô nhiễm gồm các bước: (1) Khảo sát và thu thập số liệu liên quan đến các điểm ô nhiễm trong phạm vi khu vực kiểm soát ô nhiễm; (2) Lập bảng danh mục chỉ ra số lượng, chủng loại và kích cỡ của các điểm nguồn ô nhiễm trên cơ sở khảo sát và thu thập dữ liệu; (3) Nghiên cứu, phân tích và đánh giá tình trạng ô nhiễm, phạm vi, tính chất, mức độ nghiêm trọng của vấn đề và các tác động đến chất lượng môi trường nhằm xác định các biện pháp giảm thiểu và xử lý ô nhiễm thích hợp và cần thiết trong khu vực kiểm soát ô nhiễm.

Pháp luật về quan trắc môi trường của Singapore

Ở Singapore, pháp luật về quan trắc môi trường được quy định ở nhiều văn bản khác nhau như trong các chương trình quan trắc môi trường quốc gia, các kế hoạch quan trắc môi trường nhằm xác định nguồn ô nhiễm đối với từng thành phần môi trường. Thông thường, các hoạt động quan trắc thuộc trách nhiệm của người sở hữu hoặc chiếm giữ bất kỳ hoạt động xả thải ra môi trường. Trong hoạt động quan trắc đối với chất lượng môi trường không khí, mục tiêu của chương trình này là nhằm đánh giá tất cả các vấn đề về ô nhiễm môi trường không khí; xu hướng quan trắc môi trường nhằm kịp thời đưa ra các quyết định nhằm ngăn chặn các nguyên nhân gây ô nhiễm và đánh giá một cách chính xác và hiệu quả các chương trình kiểm soát ô nhiễm.

Pháp luật về quan trắc môi trường của Malaysia

Hoạt động quan trắc môi trường được quy định trong các chương trình quan trắc với từng loại môi trường không khí, nước sông, nước biển và nước bề mặt9. Chương trình quan trắc môi trường nước nhằm thực hiện các yêu cầu của Bộ Môi trường (Department of Environment) để báo cáo hàng năm về chất lượng môi trường; phân loại tài nguyên môi trường: Quy hoạch phát triển và sử dụng tài nguyên nước: cần thiết để phân loại các sông theo chất lượng và khả năng khai thác; sưu tập cơ sở dữ liệu về môi trường: Thu thập các dữ liệu cần thiết về chất lượng nước tự nhiên để chỉ ra những thay đổi trong thời gian dài có thể tác động đến việc sử dụng nước và quy hoạch hiện tại. Chương trình này bắt đầu thực hiện vào năm 1978 nhằm phát hiện những thay đổi về chất lượng nước sông và từ đó cũng xác định nguồn nước gây ô nhiễm. Chương trình quan trắc môi trường không khí được xây dựng từ năm 1977 trên cơ sở Luật về chất lượng môi trường không khí. Mục tiêu của quan trắc môi trường không khí là nhằm xác định mức độ đại diện ở các khu vực có mật độ dân số cao; xác định mức độ ô nhiễm tối đa trong các khu vực đông dân cư; xác định nồng độ chất gây ô nhiễm gần ngành công nghiệp trọng điểm; xác định xu hướng ô nhiễm không khí; phát triển cơ sở dữ liệu cho chiến lược kiểm soát ô nhiễm trong tương lai.

Pháp luật về quan trắc môi trường của Việt Nam

Ở Việt Nam, trong Luật Bảo vệ môi trường 2014, dành hẳn một chương quy định về hoạt động quan trắc môi trường, Chương 12 quy định về Quan trắc môi trường từ điều 121 - 127, ngoài ra còn có các văn bản  quy định chung về quan trắc môi trường như các quy hoạch về bảo vệ môi trường, đánh giá môi trường, quy hoạch tổng thể hệ thống quan trắc tài nguyên và môi trường quốc gia; các văn bản điều chỉnh hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường quy định về điều kiện tổ chức và hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường, các thủ tục hành chính; các văn bản quy định về tổ chức, bộ máy, cơ chế chính sách hoạt động quan trắc môi trường quy định về tổ chức, bộ phận chuyên môn về bảo vệ môi trường tại cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước; các văn bản quy định về đơn giá, định mức trong quan trắc môi trường; các văn bản quy định về quy trình kỹ thuật, bảo đảm chất lượng và kiểm soát chất lượng quan trắc môi trường quy định về các quy trình kỹ thuật cụ thể trong hoạt động quan trắc môi trường không khí xung quanh, tiếng ồn, nước mặt lục địa, nước dưới đất, nước biển, nước mưa, đất, khí thải, bảo đảm và kiểm soát chất lượng trong quan trắc môi trường; các văn bản quy định về kiểm định, hiệu chuẩn và thông tin dữ liệu báo cáo môi trường10. Hệ thống các văn bản pháp luật quy định về hoạt động quan trắc môi trường được chú trọng nhiều và chi tiết hơn, các cơ quan, đơn vị làm công tác môi trường đã chú trọng hơn trong đầu tư trang thiết bị hiện đại phục vụ hoạt động quan trắc. Hiện nay ở Việt Nam, các nhà môi trường cho rằng trong những năm tới, cần có biện pháp sử dụng số liệu quan trắc hữu ích, chống lãng phí số liệu, cơ sở dữ liệu quan trắc cần đồng nhất giữa các đơn vị.

Có thể nhận thấy tại các nước Singapore, Thái Lan, hay Malaysia, hoạt động quan trắc môi trường được quy định rải rác ở các điều khoản khác nhau, không quy định thành một chương riêng giống như Việt Nam. Pháp luật về quan trắc môi trường ở Malaysia, Singapore, Thái Lan được quy định chủ yếu trong các chương trình, kế hoạch quốc gia về quan trắc môi trường. Ngoài ra, căn cứ vào từng thành phần môi trường và mức độ ưu tiên quan tâm của từng quốc gia, mỗi quốc gia đều ban hành các đạo luật riêng về quản lý chất lượng môi trường. Trong các đạo luật này, các quy định về hoạt động quan trắc môi trường cũng được điều chỉnh ở những mức độ nhất định.

TCCTThS. LÊ PHƯƠNG HOA (Viện Nhà nước và Pháp luật - Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam)

Tải về Bài viết nghiên cứu TẠI ĐÂY:
Tapchicongthuong
Share |

Các tin khác:

Uống rượu kết hợp với thịt nguội dễ mắc ung thư dạ dày

Uống rượu kết hợp với thịt nguội dễ mắc ung thư dạ dày

Uống rượu kết hợp với “nhắm” thịt nguội là thói quen của nhiều người. Tuy nhiên, điều này làm tăng nguy cơ bị ung thư dạ dày, gây hại cho sức khỏe. Xem thêm bài khác

Xem các video khác