Thông tin Bảo vệ môi trường

Chủ nhật, ngày 22/9/2019 |

Bảo vệ môi trường

Tái chế tro xỉ, bài toán kinh tế và môi trường

28/08/2019 2:18:49 PM (moitruong.com.vn) Việc tái chế tro xỉ tại các nhà máy nhiệt điện sẽ tạo thêm nguồn thu từ các sản phẩm đã được xử lý, tăng hiệu quả đầu tư của các dự án, đồng thời giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tiết kiệm diện tích đất đai dùng làm bãi chứa thải.

Bài toán xử lý tro xỉ tại các nhà máy nhiệt điện

Theo các tài liệu khoa học, trong quá trình đốt cháy than để sản xuất điện, khoảng 20% chất vô cơ không cháy và cả lượng than chưa cháy hết bị dính vón thành các hạt lớn và rơi xuống đáy lò gọi là xỉ than hay tro đáy và 80% chất vô cơ không cháy còn lại sẽ bay theo khói lò thoát ra ngoài thành tro bay với khối lượng hàng triệu tấn mỗi năm. Tro bay thường được thu hồi bằng hệ thống lọc bụi tĩnh điện.


Tro xỉ của các nhà máy nhiệt điện có thể làm phụ gia trong sản xuất xi măng, bêtông

Thống kê của các tác giả Madawala, Eric, và Ajit trong bài báo trên Springer, tính trung bình trên thế giới khi khảo sát các loại tro, xỉ với các nguồn than khác nhau, tỉ lệ than dư trong tro, xỉ là từ 2,4-10,1%. Trong khi đó, tổng hợp nhiều báo cáo nghiên cứu khác nhau cho thấy tỉ lệ than dư trong tro, xỉ nhiệt điện than Việt Nam dao động từ 15-45%, tỉ lệ này thuộc loại cao nhất thế giới!

Về mặt kỹ thuật, tro xỉ có tỉ lệ than dư càng thấp thì giá trị sử dụng càng cao, nhưng ngưỡng than dư để tro, xỉ có thể sử dụng làm vật liệu xây dựng hoặc trong các công trình xây dựng tối đa là 12%, cao hơn tỉ lệ này thì phải chôn lấp.

Thực tế, dù việc sử dụng tro, xỉ đã phổ biến trên thế giới trong hơn 50 năm qua nhưng tính đến năm 2011, tỉ lệ sử dụng tro, xỉ trung bình trên thế giới chỉ là 53,5%.

Cao nhất là Nhật Bản (96,4%), một số nước khác như Mỹ chỉ đạt 42,1%, Úc 45,8%, Ấn Độ chỉ 13,8% - chỉ hơn Việt Nam hiện nay đang sử dụng ở mức 10% - theo Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng (Bộ Xây dựng).

Điều đó có nghĩa là đến 90% lượng tro, xỉ phát thải tại Việt Nam vẫn phải chôn lấp hoặc tồn chứa lâu dài trong các bãi thải. Vậy điều gì đang cản trở khả năng sử dụng tro, xỉ của nhiệt điện than Việt Nam?

Trên Tuổi trẻ Cuối tuần, Chuyên gia năng lượng và môi trường Nguyễn Đăng Anh Thi nhấn mạnh: Lượng phát thải tro, xỉ từ các nhà máy nhiệt điện than lâu nay vẫn là bài toán đau đầu của cơ quan quản lý và là nỗi lo ô nhiễm hằng ngày của cộng đồng. TCVN 12249:2018 - Tiêu chuẩn quốc gia về tro, xỉ nhiệt điện đốt than làm vật liệu san lấp - vừa được ban hành, nỗi lo của người dân vẫn còn đó.

Đã có giải pháp
 
Theo các chuyên gia, giải pháp sử dụng tro, xỉ làm vật liệu san lấp nền là khả thi, tiêu thụ được khối lượng lớn tro xỉ làm vật liệu thay thế các nguồn vật liệu thiên nhiên khác có ý nghĩa thực tiễn, kinh tế và làm giảm tác động môi trường.

Theo Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam, tro xỉ của các nhà máy nhiệt điện có thể làm phụ gia trong sản xuất xi măng, bêtông. Ngoài ra, tro xỉ còn được sử dụng để làm chất liên kết gia cố các công trình giao thông, sản xuất gạch không nung, bê tông nhẹ, làm tấm trần, tường thạch cao, gốm sứ rất hiệu quả với tổng mức tiêu thụ có thể lên đến hàng chục triệu tấn/năm.
 
Ở nhiều nước khác, tro bay chủ yếu được sử dụng để sản xuất gạch không nung. Sản xuất gạch từ nguyên liệu này tiết kiệm năng lượng đến hơn 85% so với việc sản xuất gạch nung truyền thống từ đất sét.
 
Chẳng hạn, tại Mỹ, tro bay được sử dụng như một chất phụ gia sản xuất xi-măng, hoặc dùng làm vật liệu san lấp mặt bằng hay gia cố nền đường sau khi đã xử lý.

Trong khi đó, ở Ấn Độ, hiện có đến hơn 16.000 nhà máy sản xuất gạch từ tro bay, giúp tái chế hơn 20 triệu tấn tro bay hàng năm và cung cấp hơn 1/6 nhu cầu về gạch của thị trường Ấn Độ.
 
Ở Việt Nam cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu về tái chế tro bay làm phụ gia cho công nghệ bê tông đầm lăn, sản xuất gạch tuynel, xi măng, thạch cao, than tái chế và cũng đã được áp dụng vào sản xuất.

Điển hình như Dây chuyền sản xuất gạch không nung với công suất 3 triệu viên/năm của Công ty Nhiệt điện Cao Ngạn; Hay ứng dụng công nghệ bê tông đầm lăn sử dụng phụ gia tro xỉ (RCC) trong xây dựng đập thuỷ điện, đã được áp dụng cho các công trình đập thuỷ điện, trước tiên là thuỷ điện Sơn La.

Công ty Sông Đà 12 cũng đã đầu tư xây dựng xưởng sản xuất phụ gia bê tông từ tro bay nhiệt điện Phả Lại bằng phương pháp tuyển tĩnh điện, trong khi Công ty cổ phần Hải Sơn đã đầu tư xây dựng xưởng sản xuất phụ gia bê tông bằng phương pháp đốt trong lò tuy nen.

Mai Anh (moitruong.com.vn/TH)
Share |

Các tin khác:

11 thực phẩm “nguy hiểm” nhất hành tinh

11 thực phẩm “nguy hiểm” nhất hành tinh

Có những món ăn quen thuộc tưởng như rất ngon và được nhiều người ưa chuộng. Thế nhưng, hãy cảnh giác với những thực phẩm nguy hiểm sau đây vì nó có thể khiến bạn bị dị ứng, ngộ độc, thậm chí mất mạng. Xem thêm bài khác

Xem các video khác