Thông tin Bảo vệ môi trường

Thứ Tư, ngày 15/7/2020 |

Thảm họa môi trường

Tràn dầu - thảm họa đối với môi trường

11/06/2020 9:08:02 PM (moitruong.com.vn) Một sự cố tràn dầu diesel ở phía bắc nước Nga đã thải ra hơn 20.000 tấn nhiên liệu diesel nhuộm đỏ sông Ambarnaya ở vòng Cực Bắc. Lượng dầu diesel này đang chảy về phía Bắc Băng Dương.

Sự cố tràn dầu diesel xảy ra khi một bể chứa nhiên liệu tại một nhà máy điện gần thành phố Norilsk bị sập vào hôm 29/5. Nhà máy được vận hành bởi một bộ phận của Nornickel, là những nhà máy đã biến thành phố này trở thành một trong những nơi ô nhiễm nặng nề nhất trên Trái đất.
 

Một sự cố tràn dầu diesel ở phía bắc nước Nga đã thải ra 20.000 tấn nhiên liệu diesel. (Vasiliy Ryabinin, via Associated Press)

Sự cố tràn dầu diesel này được các nhà môi trường so sánh với vụ tràn dầu Exxon Valdez ở Alaska năm 1989, đã nhấn mạnh những rủi ro của việc phát triển công nghiệp ở Bắc Cực, nơi biến đổi khí hậu đang làm ấm môi trường với tốc độ nhanh gấp đôi so với phần còn lại của Trái đất.

Lượng dầu diesel đã thấm vào các bờ sông và lan rộng trên bề mặt của dòng sông. Dầu diesel nhẹ hơn dầu mỏ và sẽ nổi trên mặt nước thay vì chìm xuống lòng sông. Những nỗ lực để thiết lập những rào cản nổi trên dòng sông đã thất bại trong việc ngăn chặn dầu lan rộng.

Vụ tai nạn là một trong những sự cố tràn dầu lớn nhất trong lịch sử nước Nga hiện đại, theo WWF, một nhóm bảo tồn.

“Sự cố này sẽ gây nên cá chết, dầu bám dính vào lông các loài chim và đầu độc các loài sinh vật”, Sergey Verkhovets, điều phối viên của các dự án Bắc Cực cho WWF Nga.

Hiện tại việc dọn dẹp sẽ tập trung vào việc ngăn chặn dầu diesel chảy vào sông Pyasino, chảy qua khu bảo tồn thiên nhiên vào Bắc Băng Dương. Chính quyền địa phương cho biết điều này là khả thi.

Những thảm họa tràn dầu lớn nhất trong lịch sử

Đây không phải là lần đầu tiên một sự cố tràn dầu xảy ra ở quy mô lớn. Trong lịch sử đã có rất nhiều vụ tràn dầu (bao gồm dầu thô và nhiên liệu) gây nên những tác động khủng khiếp đối với môi trường.

Vụ tràn 260,000 thùng dầu thô Exxon Valdez, Alaska vào 24/3/1989 là một trong những sự cố tràn dầu lớn nhất ở US tại thời điểm đó.

Hàng ngàn người đã được huy động để dọn dẹp lượng dầu khổng lồ. Sự cố này đã gây nên thiệt hại khủng khiếp về mặt môi trường và kinh tế: 250.000 con chim biển, gần 3.000 con rái cá, 300 con hải cẩu, 250 con đại bàng, 22 con cá voi và hàng tỷ trứng cá hồi. Quần thể cá ở Thái Bình Dương, một nền tảng của ngành công nghiệp đánh cá địa phương, đã sụp đổ. Ngư dân bị phá sản.

Cho đến nay, sự cố tràn dầu ra đại dương lớn nhất có lẽ là từ giàn khoan dầu Deepwater Horizon ở Vịnh Mexico năm 2010. Ở độ sâu 35.000 feet, nó là giếng dầu sâu nhất từng được khoan cho đến khi vụ nổ làm 11 công nhân thiệt mạng. Trong gần 90 ngày, giếng dầu bị vỡ đã bơm 680.000 tấn dầu (khoảng 5 triệu thùng) vào Vịnh Mexico.
 

Dầu tràn ra từ giàn khoan dầu Deepwater Horizon ở Vịnh Mexico năm 2010. (Maxar Technologies Handout/EPA)

Thảm họa tràn dầu Deepwater Horizon đã lan rộng ra hơn 1.300 dặm bờ biển, giết chết sinh vật biển và động vật hoang dã khác, dẫn đến thiệt hại tài chính to lớn đối với các ngành công nghiệp du lịch và đánh bắt cá. Tuy nhiên, nguy hiểm nhất có lẽ là tác động của dầu mỏ đối với các vi khuẩn trong đại dương, điều này thậm chí còn nghiêm trọng hơn khi vi khuẩn đóng vai trò nền tảng trong chuỗi thức ăn đại dương.

“Tại các địa điểm gần nhất với sự cố tràn dầu, đa dạng sinh học đã bị san phẳng”, Leila Hamdan, một nhà sinh thái học vi khuẩn tại Đại học Nam Mississippi, trong một nghiên cứu năm 2018. “Còn sót lại rất ít loại vi khuẩn. Và còn sớm để kết luận rằng những hậu quả của sự cố tràn dầu này đã được khắc phục và phục hồi”.

Số lượng các vụ tràn dầu đã giảm mạnh trong vài thập kỷ qua

Thức tỉnh từ thảm họa Exxon Valdez, Quốc hội Hoa Kỳ đã thông qua một đạo luật vào năm 1990, yêu cầu các tàu chở dầu ở vùng biển Hoa Kỳ phải có được cấu tạo hai lớp vỏ kín nước và tăng hình phạt cho sự cố tràn dầu. Ngày nay, tất cả các đội tàu trên thế giới gồm 12.000 đến 14.000 tàu chở dầu, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và hóa chất đều được cấu tạo 2 lớp vỏ.

Kết hợp với các quy định cứng rắn hơn và thiết bị định vị tốt hơn, số lượng các vụ tràn dầu đã giảm mạnh. Số lượng sự cố tràn dầu giải phóng hơn 7 tấn dầu giảm mạnh từ mức 79 vụ mỗi năm trong thập niên 1970 xuống còn 6 vụ mỗi năm trong thập kỷ qua, theo ITOPF, một hiệp hội các chủ tàu phản ứng với sự cố tràn dầu. Sự suy giảm của các sự cố tràn dầu lớn hơn 700 tấn thậm chí còn mạnh mẽ hơn, giảm từ 24,5 vụ mỗi năm xuống chỉ còn 2 vụ mỗi năm.

Tài liệu tham khảo:
1.Major Petroleum Spill Spreads Toward Arctic Ocean in Russia’s North. nytimes.com
2.Deepwater Horizon disaster altered building blocks of ocean life. theguardian.com
3.Exxon Valdez changed the oil industry forever—but new threats emerge. nationalgeographic.com

Thảo Nguyên (moitruong.com.vn)
Share |

Các tin khác:

Chạy theo trào lưu lẩu tự sôi, phớt lờ rủi ro sức khỏe

Chạy theo trào lưu lẩu tự sôi, phớt lờ rủi ro sức khỏe

Lẩu tự sôi là trào lưu ẩm thực mới vì sự độc lạ và tiện lợi. Tuy nhiên, giá thành sản phẩm không hề rẻ và nguồn gốc xuất xứ không rõ ràng. Xem thêm bài khác

Xem các video khác