Thông tin Bảo vệ môi trường

Thứ Bảy, ngày 16/1/2021 |

Cảnh báo môi trường

Cảnh báo ô nhiễm ánh sáng đe dọa dân số thế giới

18/06/2016 7:57:10 AM Các nghiên cứu cho thấy ô nhiễm ánh sáng đang đe dọa 80% dân số thế giới. Nhà khoa học Felix Pharand Deschenes thì cảnh báo: "Trái đất chưa bao giờ được ngủ dù chỉ một giây. Nếu tiếp tục kéo dài, con người sẽ phải trả giá đắt cho việc này".

Theo định nghĩa của Hiệp hội Bầu trời tối Quốc tế (IDA) xác định, ô nhiễm ánh sáng là bất kỳ tác động bất lợi của ánh sáng nhân tạo bao gồm cả ánh sáng trên bầu trời, ánh sáng chói, xâm nhập ánh sáng, ánh sáng lộn xộn, giảm tầm nhìn vào ban đêm và lãng phí năng lượng.


 Ô nhiễm ánh sáng ảnh hưởng tới hơn 80% dân số thế giới

Thực tế cho thấy, con người đang quá lạm dụng vào nguồn ánh sáng từ bóng đèn điện. Ở những thành phố lớn, những chiếc đèn đường sáng rực, đèn cao áp chiếu sáng công trường, những biển hiệu quảng cáo... đã tạo ra một nguồn ô nhiễm vô hình, một sát thủ trực tiếp ảnh hưởng tới sức khỏe của con người.

Theo các nhà khoa học, năng lượng phát sinh từ việc chiếu sáng ban đêm làm tăng một lượng lớn khí CO2 và các loại khí nhà kính khác. Hơn nữa, nó còn góp phần vào hiệu ứng ấm lên của trái đất. Tất cả đều do nhu cầu lãng phí về năng lượng ánh sáng của con người.

Một kết quả nghiên cứu quốc tế vừa được đăng trên tạp chí khoa học Science Advances cho thấy hơn 80% dân số thế giới sống trong tình trạng "ô nhiễm ánh sáng". Đặc biệt, 99% dân số Mỹ và châu Âu phải chịu tình trạng này.

Những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nhất của ánh sáng nhân tạo gồm: Singapore, Kuwait và Qatar. Các nước như Chad, Cộng hòa Trung Phi và Madagascar ít chịu ảnh hưởng của ô nhiễm ánh sáng nhất.

Các nhà khoa học của nhiều quốc gia gồm Ý, Đức, Mỹ và Israel đã tạo nên bản đồ thế giới về ô nhiễm ánh sáng bằng cách sử dụng các phương pháp tiên tiến để đo độ sáng của bầu trời và hình ảnh vệ tinh chất lượng cao.

Tiến sĩ Christopher Kyba thuộc Trung tâm Nghiên cứu địa chất của Đức giải thích: "Ánh sáng nhân tạo ngày nay đến từ rất nhiều nguồn. Trong đó, ánh sáng từ đèn đường chiếm phần lớn. Chúng ta cũng chịu ảnh hưởng từ ánh sáng trong nhà và văn phòng, từ đèn xe và các bảng hiệu quảng cáo".

"Khoảng 14% dân số thế giới gần như không phải điều tiết thị giác cho phù hợp với ban đêm. Bầu trời và môi trường nơi họ sống được chiếu sáng nhân tạo nên họ chỉ sử dụng thị giác cho ban ngày vào ban đêm" - tiến sĩ Kyba cho biết thêm.

Kết quả của nghiên cứu này cho thấy 20% dân số châu Âu và 37% người Mỹ không sử dụng thị giác ban đêm của họ. Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng ánh sáng nhân tạo ảnh hưởng lớn đến các động vật sống về đêm như dơi, khỉ "ai-ai", hải ly...

Đối với con người, việc tiếp xúc quá nhiều với ánh sáng nhân tạo vào ban đêm dễ dẫn đến rối loạn về giấc ngủ và gây nhiều hệ lụy sức khỏe khác.

Các nhà khoa học khuyến cáo chúng ta nên giảm cường độ hoặc tắt bớt các thiết bị chiếu sáng về đêm, nếu chúng không được sử dụng hoặc không cần thiết. Điều này góp phần tiết kiệm năng lượng đồng thời giảm thiểu tình trạng ô nhiễm ánh sáng.

Sát thủ vô hình

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ánh sáng không cần thiết và thiết kế thiếu hợp lý được coi là một dạng ô nhiễm. Trong một thế giới ngày càng hiện đại hơn, dạng ô nhiễm này đang tác động đến chúng ta một cách âm thầm. Nó chính là một "sát thủ thị lực" đáng sợ đối với con người. Ở những thành phố lớn, người ta thường xuyên không ngủ được, đồng hồ sinh học bình thường trong cơ thể con người đã bị đảo lộn.

Dù chưa xác định được chính xác lượng ánh sáng tiếp xúc về đêm bao nhiêu thì được xem là quá mức, nhưng các nhà khoa học có thể đưa ra khẳng định về những căn bệnh liên quan đến ánh sáng thường phổ biến ở những xã hội công nghiệp hóa.

Nghiên cứu của trường đại học Haifa (Israel) kết luận, phụ nữ sống ở những vùng đô thị nhiều ánh sáng nhân tạo có nguy cơ mắc bệnh ung thư cao hơn 73% so với những phụ nữ ở những nơi tận dụng chiếu sáng tự nhiên. Hiện nay WHO đã thêm các hoạt động liên quan đến rối loạn nhịp sinh học vào danh sách các yếu tố gây ra bệnh ung thư.

Trong khi đó, ô nhiễm ánh sáng từ các bóng đèn màu sắc sặc sỡ (còn gọi là ô nhiễm ánh sáng màu) không những tạo ra bất lợi đối với mắt mà còn gây rối loạn cho thần kinh, khiến cho con người dễ xuất hiện các triệu chứng choáng váng chóng mặt, khó chịu trong người, buồn nôn, mất ngủ, mất tập trung, cơ thể mệt mỏi, cáu gắt thường xuyên, buồn phiền...

Theo nghiên cứu, nếu như bị các tia tử ngoại sinh ra bởi các bóng đèn ánh sáng màu trong sân khấu chiếu xạ trong thời gian dài sẽ xuất hiện các triệu chứng chảy máu mũi, rụng răng, đục thủy tinh thể, thậm chí dẫn tới bệnh máu trắng và các bệnh nguy hiểm khác.

Nguyên nhân khác gây ra ô nhiễm ánh sáng chính là kính gương. Kính gương được sử dụng phổ biến bởi sự mỹ quan, cách nhiệt tốt, trọng lượng nhẹ. Các kiến trúc cao tầng một thời dùng loại kính này để tăng tính thẩm mỹ cho các tòa nhà. Tuy nhiên, hậu quả rõ nhất do kính gương mang lại là sự phản xạ ánh sáng, gây nguy hiểm cho người lái xe.

Các vụ tai nạn giao thông tăng lên đáng kể từ khi kính gương là vật liệu chính lắp đặt trong các tòa nhà cao tầng trong thành phố. Không những thế, nhiệt độ tại các thành phố này cũng tăng cao hơn so với các vùng nông thôn hay tỉnh lẻ. Một thời gian khá dài, người ta không hiểu vì sao nhiệt độ thành phố lớn lại cao đến vậy hay sức khỏe con người giảm sút rất nhiều, tỉ lệ ung thư tăng lên một cách rõ rệt.

Ô nhiễm ánh sáng đang diễn ra âm thầm do chúng ta chưa nhận thức được tác hại của nó. Việc chiếu sáng quá mức có thể gây những tác động đáng sợ đến con người hơn là việc chúng ta không thể ngắm được bầu trời đêm đầy sao. Trong tự nhiên, ô nhiễm ánh sáng còn gây xáo trộn mối quan hệ tự nhiên giữa động vật ăn thịt và con mồi cũng như chu kỳ sinh sản của động vật hoang dã.

Chính vì vậy, các nhà khoa học đã đưa ra lời cảnh báo đến toàn cầu về sự ô nhiễm ánh sáng do con người tạo ra. Con người đang phải hứng chịu sự tác động của nó một cách từ từ và "nhẹ nhàng" bởi hậu quả nó để lại không thể nhìn thấy bằng mắt thường hay sờ nắn được.

Gồng mình chống chọi nguy cơ

Điện năng và ánh sáng là cơ sở của sự phát triển kinh tế và đáp ứng nhu cầu của cuộc sống con người. Tất nhiên, các nước phát triển không thể thiếu hai yếu tố này. Nhưng với sự đe dọa của ô nhiễm ánh sáng như hiện nay, các nhà khoa học đang nỗ lực nghiên cứu các nguồn thay thế, giảm bớt tác hại tiềm tàng do ánh sáng nhân tạo mang lại.

Để giải quyết vấn đề cấp bách này, các nhà khoa học ở một số quốc gia đã chuyển sang biện pháp sử dụng "màu sinh thái". "Màu sinh thái" là những màu sắc đem lại cảm giác dễ chịu cho đôi mắt, không gây phản quang hay ảnh hưởng đến sức tập trung của thị giác.

Chẳng hạn như khi trang trí kiến trúc trong phòng, người ta sử dụng màu vàng lúa, xanh nhạt thay cho mầu trắng kích thích mắt, thậm chí trang phục cũng cần theo màu sinh thái, không nên mặc quần áo màu trắng tuyết gây ra cảm giác không dễ chịu cho thị giác người xung quanh.

Ngoài ra, các nhà khoa học còn khuyến khích mọi người nên sử dụng đèn có lồng cách nhiệt, giảm công suất chiếu sáng ngoài trời. Bóng đèn có lồng cách nhiệt (thường là lồng kính) tốn ít công suất và giúp tiết kiệm năng lượng, chi phí và giảm thiểu ảnh hưởng đến môi trường sinh thái.

Khánh Ly (TH theo Tuổi Trẻ/Người Đưa Tin)
Share |

Các tin khác:

Uống rượu kết hợp với thịt nguội dễ mắc ung thư dạ dày

Uống rượu kết hợp với thịt nguội dễ mắc ung thư dạ dày

Uống rượu kết hợp với “nhắm” thịt nguội là thói quen của nhiều người. Tuy nhiên, điều này làm tăng nguy cơ bị ung thư dạ dày, gây hại cho sức khỏe. Xem thêm bài khác

Xem các video khác