Thông tin Bảo vệ môi trường

Thứ Năm, ngày 16/7/2020 |

Biến đổi khí hậu

Nước biển dâng có thể nhấn chìm rừng ngập mặn vào cuối thế kỷ này

10/06/2020 6:14:08 PM (moitruong.com.vn) Rừng ngập mặn nổi tiếng với khả năng chống chọi với môi trường khắc nghiệt với độ mặn cao và thiếu oxy ở các vùng ven biển, đang phải cố gắng theo kịp mực nước biển dâng.

>> Nước biển dâng đe dọa nhiều nơi
>> Giải pháp hạn chế nước biển dâng ở Việt Nam

Gần đây, một nghiên cứu mới đã tìm thấy giới hạn tồn tại của chúng. Các khu rừng ngập mặn không thể sống sót với mức nước biển dâng nhanh hơn 7 mm mỗi năm, theo một báo cáo trong ngày 5 tháng 6.
 

Nghiên cứu mới cho thấy khi mực nước biển tăng quá nhanh, rừng ngập mặn có thể biến mất. (Ballllad/Istock/Getty images plus)

Mực nước biển đang dâng cao trên toàn cầu với tốc độ trung bình khoảng 3,4 mm mỗi năm, theo Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Tuy nhiên, trong vài thập kỷ tới, tốc độ đó được dự đoán sẽ tăng lên từ 5 mm đến 10 mm mỗi năm. Điều này có thể nhấn chìm toàn bộ rừng ngập mặn trên Trái đất trước năm 2100.

Chúng ta có thể mất đi một trong những hệ sinh thái quan trọng nhất với con người. Các khu rừng ngập mặn hoạt động như một vùng đệm bảo vệ nhiều bờ biển trên toàn cầu bằng cách giảm xói mòn do thủy triều và làm giảm năng lượng của sóng bão quét vào bờ. Chúng cung cấp môi trường sống an toàn cho các loài cá nhiệt đới và giúp giảm lượng khí nhà kính CO2 gây biến đổi khí hậu.

Rừng ngập mặn hấp thu carbon dioxide CO2 từ khí quyển và chôn vùi vào đất. Từ khoảng 8.600 đến 6.000 năm trước - thời kỳ mở rộng đặc biệt nhanh chóng đối với rừng ngập mặn – những khu lưu trữ “blue carbon” ven biển này thu giữ khoảng 8.500 tấn carbon, đủ để giảm nồng độ CO2 khí quyển xuống 5 phần triệu (5 ppm). Hiện nay, nồng độ CO2 trung bình trong khí quyển Trái đất khoảng 417 ppm.

Những khu rừng ngập mặn này thường có khả năng phục hồi trước những thay đổi của mực nước biển, đứng vững bằng cách hình thành trầm tích giữa những gốc rễ rối rắm của chúng. Các nhà khoa học đã quan sát điều này trong kỷ nguyên hiện đại bằng cách ghi lại tốc độ tích tụ trầm tích và độ cao bề mặt đất trong các khu rừng tăng lên.

Nhưng quá trình hình thành trầm tích để nâng cao bề mặt đất ở các khu rừng ngập mặn này có thể chỉ kéo dài trong một vài năm đến có lẽ là một hoặc hai thập kỷ tới.

Vẫn còn tồn tại 2 ẩn số lớn mà các nhà khoa học vẫn chưa làm sáng tỏ được: rừng ngập mặn có thể giữ được sự cân bằng này trong bao lâu; và tại thời điểm nào, mực nước biển có thể tăng quá nhanh (nhanh hơn tốc độ hình thành trầm tích) và nhấn chìm các khu rừng.
 

Rừng ngập mặn hiện đang giúp bảo vệ khoảng 5,3 triệu người trên thế giới khỏi những tác động của mực nước biển dâng.(hình ảnh từ Internet)

Mực nước biển sẽ tăng nhanh như thế nào trong vài thập kỷ tới sẽ phụ thuộc vào tốc độ nóng lên toàn cầu, nguyên nhân khiến nước biển nở ra và băng tan chảy ở 2 cực. Và điều này, phụ thuộc chủ yếu vào tốc độ phát thải khí nhà kính.

Để hiểu làm thế nào rừng ngập mặn có thể phản ứng với mực nước biển dâng nhanh, Saintilan và các đồng nghiệp đã nghiên cứu các thời kỳ trong quá khứ.

Đỉnh cao của kỷ băng hà gần đây nhất là vào khoảng 26.000 đến 20.000 năm trước. Sau thời kỳ này, các tảng băng bắt đầu tan ra khi Trái đất ấm lên và mực nước biển bắt đầu dâng nhanh, với tốc độ dâng lên hơn 12 mm mỗi năm.

Saintilan và các đồng nghiệp tập trung vào khoảng thời gian từ 10.000 đến 7.000 năm trước, khi mực nước biển dâng bắt đầu chậm lại và rừng ngập mặn bắt đầu xuất hiện. Các khu rừng ngập mặn đã không phát triển cho đến khi mực nước biển dâng chậm lại với tốc độ trung bình toàn cầu là 6,1 mm mỗi năm, nhóm nghiên cứu nhận thấy.

Ngày nay, theo kịch bản phát thải khí nhà kính ở mức cao, mực nước biển sẽ tăng lên khoảng 6 hoặc 7 mm mỗi năm trong vòng 30 năm tới. Ngay cả trong các kịch bản bao gồm cắt giảm khí nhà kính, tốc độ dâng mực nước biển sẽ vượt quá ngưỡng đó vào cuối thế kỷ này. Vào thời điểm đó, các khu rừng ngập mặn đang bảo vệ nhiều cộng đồng ven biển sẽ không thể tồn tại.

Thiết lập một ngưỡng cho sự tồn tại của rừng ngập mặn là chìa khóa cho quản lý vùng ven biển trong tương lai, Catherine Lovelock, một nhà sinh thái học tại Đại học Queensland, Úc. Bản thân ngưỡng này có thể thay đổi tùy theo loài cây ngập mặn hoặc theo tần suất và cường độ của các cơn bão tấn công vào từng khu vực ven biển cụ thể.

Nghiên cứu này cũng nhấn mạnh sự cần thiết của những hành động nhanh chóng và mạnh mẽ của thế giới để giảm thiểu khí thải nhà kính.

Trong một nghiên cứu được công bố ngày 29 tháng 5 trên PLOS ONE, Jones và các đồng nghiệp đã ước tính rằng rừng ngập mặn hiện đang giúp bảo vệ khoảng 5,3 triệu người trên thế giới khỏi nước biển dâng do bão và các tác động khác của mực nước biển dâng.

“Thật đau đớn khi nghĩ rằng thông qua hành động của mình, chúng ta có thể khiến rừng ngập mặn đang cung cấp sự bảo vệ quan trọng cho người dân bị chết đuối”, cô nói. “Chúng ta cần bắt đầu ngay để đảm bảo các hệ sinh thái quan trọng này tồn tại để bảo vệ chúng ta trong tương lai”.

Tài liệu tham khảo:
Rapid sea level rise could drown protective mangrove forests by 2100.

Thảo Nguyên (moitruong.com.vn theo Sciencenews.org)
Share |

Các tin khác:

Chạy theo trào lưu lẩu tự sôi, phớt lờ rủi ro sức khỏe

Chạy theo trào lưu lẩu tự sôi, phớt lờ rủi ro sức khỏe

Lẩu tự sôi là trào lưu ẩm thực mới vì sự độc lạ và tiện lợi. Tuy nhiên, giá thành sản phẩm không hề rẻ và nguồn gốc xuất xứ không rõ ràng. Xem thêm bài khác

Xem các video khác