Thông tin Bảo vệ môi trường

Thứ Tư, ngày 5/8/2020 |

Biến đổi khí hậu

Nóng lên toàn cầu có thể sẽ tệ hơn chúng ta dự đoán

15/06/2020 1:59:58 PM (moitruong.com.vn) Các mô hình khí hậu hiện nay cho thấy khí hậu nhạy cảm với khí thải carbon hơn chúng ta tưởng. Kịch bản xấu nhất của nóng lên toàn cầu có thể cần được sửa đổi với việc các nhà khoa học phát hiện ra ảnh hưởng tiêu cực của các đám mây có thể làm biến đổi khí hậu theo hướng tệ hơn.

>> Biến đổi khí hậu làm các cơn bão ngày càng mạnh hơn
>> Biến đổi khí hậu và tương lai của nhân loại

Dữ liệu mô hình gần đây cho thấy khí hậu nhạy cảm hơn đáng kể với nồng độ CO2 khí quyển so với những gì các nhà khoa học nhận định trước đây, và các chuyên gia cho rằng các dự đoán có khả năng là rất đáng báo động, mặc dù họ nhấn mạnh cần nghiên cứu thêm để xác thực các con số mới.
 

Khí hậu nhạy cảm hơn đáng kể với nồng độ CO2 khí quyển so với những gì các nhà khoa học nhận định trước đây. (hình ảnh Alamy/theguardian)

Kết quả mô hình hóa từ hơn 20 viện nghiên cứu trên thế giới đang được xem xét và biên soạn vào bkản đánh giá thứ 6 bởi Ủy ban Liên Chính phủ của Liên Hợp quốc về Biến đổi Khí hậu (United Nations Intergovernmental Panel on Climate Change), dự kiến sẽ được công bố vào năm sau.

So với bản đánh giá gần đây nhất vào năm 2014, 25% trong số các viện nghiên cứu này cho thấy nhiệt độ có thể tăng đến 5 ℃ thay vì 3 ℃ như được dự báo trước đây trong kịch bản xấu nhất. Đây là mức tăng nhiệt độ được dự đoán từ việc tăng gấp đôi nồng độ CO2 khí quyển so với mức trước thời kỳ công nghiệp hóa (ở mức 280 ppm). Hiện nay nồng độ CO2 khí quyển đang nằm ở mức 417 ppm, gần gấp rưỡi so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Như vậy, hệ thống khí hậu có thể nhạy cảm với mức tăng nồng độ CO2 khí quyển hơn các kết luận được đưa ra trước đây. Điều này đã gây sốc cho nhiều nhà quan sát kỳ cựu, bởi vì các giả định về độ nhạy của khí hậu đã không thay đổi kể từ những năm 1980.

“Điều này là rất đáng lo ngại”, Giáo sư Johan Rockström, Giám đốc Viện Nghiên cứu Tác động Biến đổi Khí hậu Potsdam, cho biết. “Sự nhạy cảm của khí hậu với sự thay đổi nồng độ CO2 khí quyển là chỉ số chính quyết định những rủi ro về khí hậu trong tương lai. Trong 40 năm qua, nó đã được nghĩ là 3 ℃. Nhưng, bây giờ, chúng ta bắt đầu thấy các mô hình khí hậu lớn được thực hiện trên các siêu máy tính tốt nhất thế giới cho thấy mọi thứ có thể tồi tệ hơn chúng ta nghĩ.”

Ông cho biết với độ nhạy khí hậu trên 5 ℃  sẽ giảm khả năng hành động của con người trong nỗ lực làm giảm thiểu các tác động xấu nhất của nóng lên toàn cầu. “Chúng ta sẽ không thể đạt được mức tăng nhiệt độ 1,5 ℃ như mong đợi. Điều tốt nhất chúng ta có thể nhắm đến là 2 ℃.”

Các dự báo tồi tệ nhất về mức tăng nhiệt độ vượt quá 5 ℃ đã được đưa ra bởi một số cơ quan nghiên cứu khí hậu hàng đầu thế giới, bao gồm UK Met Office’s Hadley Centre và the EU’s Community Earth System Model.

Sự thay đổi trong dự đoán độ nhạy cảm của khí hậu với nồng độ CO2 khí quyển có thể bởi vì các mô hình khí hậu trước đây đã bỏ qua ảnh hưởng của các đám mây.

Vai trò của mây là một trong những lĩnh vực còn nhiều tranh cãi nhất trong khoa học khí hậu bởi vì rất khó để đo lường các đám mây và chúng còn tùy thuộc vào độ cao, nhiệt độ và các yếu tố khác. Các đám mây có thể đóng vai trò làm ấm hoặc làm mát khí hậu. Trong nhiều thập kỷ, có rất nhiều tranh cãi xung quanh vấn đề này.

Các báo cáo trước đây của IPCC có xu hướng cho rằng các đám mây sẽ có tác động trung tính với khí hậu bởi vì tác động làm ấm và làm mát sẽ triệt tiêu lẫn nhau.

Nhưng trong một năm rưỡi qua, một số bằng chứng đã được phát triển cho thấy hiệu ứng cuối cùng sẽ là làm ấm lên. Điều này dựa trên các mô hình máy tính có độ phân giải tốt hơn và sự phát triển của ngành khoa học vi mô về mây.

“Các đám mây sẽ quyết định số mệnh của loài người. Đa số các mô hình gần đây cho rằng các đám mây sẽ làm tình trạng tệ hơn nữa”, Timothy Palmer, Giáo sư Vật lý Khí hậu tại Đại học Oxford và là thành viên của ban cố vấn Met Office.
 

Các đám mây có thể là một trong những nguyên nhân đang làm Trái đất ấm lên. (hình ảnh từ Nasa)

Trong một bài báo gần đây trên Tạp chí Nature, Palmer giải thích cách mô hình Hadley Centre đưa ra con số 5 ℃ về độ nhạy khí hậu. Nó được kiểm tra bằng cách đánh giá độ chính xác của nó trong những dự báo thời tiết ngắn hạn. Kỹ thuật kiểm tra này đã làm lộ ra những lỗ hổng trong các mô hình trước đó. Ông đang kêu gọi các mô hình khác được thử nghiệm lại theo cách tương tự.

“Nó thực sự rất quan trọng. Thông điệp gửi đến chính phủ và công chúng là chúng ta phải xem xét vấn đề độ nhạy khí hậu này một cách nghiêm túc. Lượng khí thải phải được giảm xuống nhanh nhất có thể”, ông nói.

IPCC dự kiến sẽ đưa con số độ nhạy cảm khí hậu 5 ℃ vào trong báo cáo tiếp theo. Tuy nhiên, các nhà khoa học cảnh báo rằng đây là một công việc vẫn đang tiến triển và vẫn còn nghi ngờ bởi vì một con số cao như vậy không phù hợp với các ghi chép lịch sử.

“Con số này là cực kỳ đáng báo động nếu nó là đúng”, Catherine Senior, người đứng đầu Trung tâm Hiểu biết về Biến đổi Khí hậu Met Office Hadley Centre, nói “Tuy nhiên là một nhà khoa học, phản ứng đầu tiên của tôi là: tại sao mô hình lại làm được điều đó? Chúng tôi vẫn đang trong giai đoạn đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến các kết quả khác nhau.”

Trong khi thừa nhận rằng vẫn còn nhiều nghi ngờ xung quanh con số 5 ℃, Johan Rockström cho biết các mô hình khí hậu có lẽ đã và đang đánh giá thấp vấn đề vì chúng hoàn toàn không xem xét đến các điểm tới hạn trong sinh quyển.

“Càng hiểu biết về Trái đất, chúng ta càng thấy các hệ thống trên hành tinh này càng mong manh và chúng ta thực sự cần phải hành động nhanh hơn. Điều này thúc đẩy chúng ta phải nhanh chóng bước ra khỏi cuộc khủng hoảng đại dịch Covid-19 và tiếp tục chú trọng vào giảm lượng khí thải carbon”, ông nói.

Ảnh hưởng của các đám mây với nhiệt độ Trái đất

Các đám mây đóng một vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu. Các đám mây vừa có thể phản chiếu ánh sáng mặt trời làm mát Trái đất, vừa có thể giữ nhiệt theo một cách tương tự như khí nhà kính (các phân tử nước trong mây hấp thu nhiệt từ ánh sáng mặt trời), vì vậy làm ấm Trái đất.

Các loại mây khác nhau sẽ có ảnh hưởng làm mát hay làm ấm khí hậu khác nhau. Ảnh hưởng chung của các đám mây lên khí hậu phụ thuộc vào sự thay đổi các dạng mây, độ phổ biến, độ dày và độ cao của chúng.

Các đám mây được hình thành ở những vùng khí hậu lạnh thường có khả năng phản chiếu ánh sáng mặt trời tốt hơn những đám mây ở khí hậu nóng như vùng nhiệt đới.

Với việc nhiệt độ Trái đất đang ấm dần lên, các đám mây được sự đoán sẽ trở nên mỏng hơn và phản chiếu ánh sáng mặt trời ít hơn, dẫn đến giảm khả năng làm mát khí hậu của chúng.

Điều này cho thấy, thay vì có tác động trung tính (không làm ấm và cũng không làm mát khí hậu) như trước đây, các đám mây trong bối cảnh nhiệt độ Trái đất đang tăng lên như hiện nay có khả năng sẽ trở thành tác nhân làm ấm khí hậu.

Tài liệu tham khảo:
1.Climate worst-case scenarios may not go far enough, cloud data shows. theguardian.com
2.Clouds and Climate Change: The Thick and Thin of It. giss.nasa.gov

Thảo Nguyên (moitruong.com.vn)
Share |

Các tin khác:

Chai nhựa có 1 trong 3 ký hiệu sau là cực kỳ độc hại

Chai nhựa có 1 trong 3 ký hiệu sau là cực kỳ độc hại

Không phải loại nhựa nào cũng có thể tái sử dụng. Bạn nên hiểu những ký hiệu của nhà sản xuất để tránh dùng sai. Xem thêm bài khác

Xem các video khác