Thông tin Bảo vệ môi trường

Thứ Hai, ngày 30/3/2020 |

Môi trường & Sức khỏe

Vì sao ô nhiễm không khí có thể vượt qua hàng rào máu – não?

24/03/2020 7:48:57 AM (moitruong.com.vn) Ô nhiễm cũng có thể thâm nhập vào máu và vượt qua hàng rào máu - não, và có thể làm tổn thương bộ não đang phát triển của trẻ nhỏ - theo Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF).

Tác hại của ô nhiễm không khí với phát triển não bộ trẻ em

Theo báo cáo của UNICEF, gần 17 triệu trẻ em đang phải sống tại những khu vực có mức ô nhiễm không khí cao hơn ít nhất 6 lần so với giới hạn của quốc tế. Điều này khiến các em phải thở không khí độc hại và bị đe dọa tới sự phát triển của não bộ.
 

Phóng viên tại LHQ cho biết báo cáo có tên "Mối nguy hiểm trong không khí" cảnh báo việc phải hít thở không khí đặc biệt ô nhiễm có thể làm tổn thương các mô não và gây hại tới sự phát triển nhận thức, để lại hậu quả cả cuộc đời.

Giám đốc điều hành UNICEF, ông Anthony Lake, cho biết không khí ô nhiễm không chỉ gây phương hại tới quá trình phát triển phổi ở trẻ sơ sinh mà còn gây ra tổn hại lâu dài tới sự phát triển não của trẻ.

Hình ảnh chụp qua vệ tinh cho thấy Nam Á là khu vực có tới 12,2 triệu trẻ em dưới 1 tuổi phải sống ở những khu vực mà mức độ ô nhiễm ngoài trời cao gấp 6 lần giới hạn quốc tế do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ấn định.

Trong khi đó, Đông Á và Thái Bình Dương có khoảng 4,3 triệu trẻ em dưới 1 tuổi phải sống ở những vùng có không khí ô nhiễm cao gấp 6 lần giới hạn.

Ông Lake nhấn mạnh rằng bảo vệ trẻ em trước tình trạng ô nhiễm không khí "không chỉ có lợi cho các em, mà còn cho xã hội thông qua làm giảm chi phí chăm sóc sức khỏe, tăng năng suất và môi trường sạch hơn an toàn hơn cho tất cả mọi người".

Cũng theo báo cáo trên, tình trạng ô nhiễm không khí, tương tự như việc trẻ không được cung cấp đủ dinh dưỡng và kích thích sự phát triển hay bị biến thành mục tiêu bạo lực trong 100 ngày đầu đời, có thể ảnh hưởng tới sự phát triển của não bộ.

Những phần tử ô nhiễm cực mảnh nhỏ đến mức có thể thâm nhập vào mạch máu, vào não và phá hủy hàng rào máu não, có thể gây ra chứng bệnh viêm thần kinh. Một số phần tử ô nhiễm có thể gây ra những chứng bệnh thoái hóa thần kinh trong khi một số khác có thể làm tổn thương những vùng não phục vụ việc học và phát triển.

Báo cáo của UNICEF đã khuyến cáo những biện pháp khẩn cấp để làm giảm tác động của tình trạng ô nhiễm không khí đối với sự phát triển não bộ của trẻ nhỏ: như các bậc phụ huynh cần ngay lập tức giảm sử dụng những sản phẩm độc hại như thuốc lá, lò vi sóng...

Báo cáo khuyến khích giảm bớt tác động của không khí ô nhiễm đối với trẻ em bằng các biện pháp như đi lại vào thời điểm không khí ít độc hại hơn trong ngày, sử dụng mặt nạ lọc khí độc, và quy hoạch đô thị một cách hợp lý sao cho những "thủ phạm" chính gây ô nhiễm không được đặt gần trường học hay bệnh viện.

Báo cáo cũng khuyến cáo cải thiện sức khỏe nói chung của trẻ em để tăng sức đề kháng cho các em, đồng thời tăng cường việc nuôi con bằng sữa mẹ và dinh dưỡng tốt.

Có phải ô nhiễm không khí ngoài trời có hại nhiều hơn với trẻ em?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các nhà máy điện, các nhà máy và các loại xe tạo ra khí độc hại và các hạt chất nhỏ có thể thâm nhập sâu vào phổi của trẻ em.

Trẻ em có thể dễ bị tổn thương nhiều hơn trước ô nhiễm không khí so với người lớn. Sự phát triển phổi của trẻ em chưa hoàn thiện khi chào đời.

Phổi phát triển thông qua sự gia tăng của các phế nang phổi và mao mạch cho đến độ tuổi 2 năm. Sau đó, phổi phát triển thông qua sự mở rộng của phế nang đến năm 5-8 tuổi. Phổi chưa hoàn thiện tăng trưởng cho đến khi đạt tới vóc dáng người lớn ở tuổi thanh niên.

Ô nhiễm cũng có thể thâm nhập vào máu và vượt qua hàng rào máu - não, và có thể làm tổn thương bộ não đang phát triển của trẻ nhỏ.

Theo WHO, trên toàn thế giới, ô nhiễm không khí ngoài trời góp phần khiến cho khoảng 3 triệu người chết mỗi năm.

Làm thế nào để không khí sạch hơn?

Theo WHO và chương trình môi trường Liên Hiệp Quốc (UNEP), có nhiều ví dụ về sự thành công của các chính sách giao thông vận tải, quy hoạch đô thị, phát điện và công nghiệp trong việc làm giảm ô nhiễm không khí:

Đối với công nghiệp: công nghệ sạch làm giảm khí thải ống khói công nghiệp; cải tiến việc quản lý chất thải đô thị và nông nghiệp, bao gồm cả việc thu giữ lại khí methan phát ra từ các địa điểm có chất thải làm chất đốt (để sử dụng làm khí sinh học); cải thiện hiệu suất năng lượng;

Đối với vận tải: các tiêu chuẩn khí thải của các phương tiện nghiêm ngặt hơn và chuyển sang các loạ phương tiện xe cộ chạy bằng diesel sạch hơn, đánh thuế nặng, và các loại phương tiện và nhiên liệu phát thải thấp; chuyển sang các nhiên liệu với hàm lượng lưu huỳnh giảm;

Đối với giao thông công cộng: ưu tiên các phương tiện vận chuyển công cộng, tăng cường đi bộ và đi xe đạp để hạn chế lượng phương tiện cá nhân;

Đối với quy hoạch đô thị: nâng cao hiệu quả năng lượng các tòa nhà và làm cho thành phố tập trung hơn, và do đó hiệu quả về mặt năng lượng;

Đối với sản xuất và sử dụng điện: tăng cường sử dụng nhiên liệu phát thải thấp và các nguồn năng lượng tái tạo không cháy (như năng lượng mặt trời, gió hay thủy điện); cùng phát nhiệt và điện; phân bố việc phát năng lượng (ví dụ như các lưới phát điện mini và phát năng lượng mặt trời trên mái nhà); sử dụng công nghệ để loại bỏ các chất ô nhiễm độc hại từ các khí thải của những nhà máy điện chạy bằng than ("máy lọc hơi đốt");

Đối với quản lý chất thải đô thị và nông nghiệp: các chiến lược để giảm chất thải, tách chất thải, tái chế và tái sử dụng chất thải; cũng như cải tiến các phương pháp quản lý chất thải sinh học như tiêu huỷ chất thải bằng kị khí để sản xuất khí sinh học là những pháp giải pháp chi phí thấp thay thế cho việc đốt chất thải rắn ngoài trời. Trường hợp không thể tránh khỏi việc đốt, công nghệ đốt với việc kiểm soát khí thải nghiêm ngặt đóng vai trò quan trọng.

Xem chi tiết Nghiên cứu TẠI ĐÂY:
 
Khánh Ly (moitruong.com.vn/TH theo Viện SKNNMT/TTXVN)
Share |

Các tin khác:

Thẻ tiết kiệm điện quảng cáo rùm beng: Người tiêu dùng dễ bị móc túi

Thẻ tiết kiệm điện quảng cáo rùm beng: Người tiêu dùng dễ bị móc túi

Thẻ tiết kiệm điện hay các thiết bị có tính năng tương tự chỉ là chiêu trò lừa bịp, đánh vào tâm lý muốn giảm tiền điện của người tiêu dùng. Xem thêm bài khác

Xem các video khác