Thông tin Bảo vệ môi trường

Thứ Ba, ngày 7/4/2020 |

Môi trường & Sức khỏe

Dơi, tê tê là nguồn cơn của dịch virus corona?

07/02/2020 4:44:09 PM (moitruong.com.vn) Cuộc khủng hoảng căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS những năm 1980 bắt nguồn từ loài vượn lớn; virus Zika bắt nguồn từ loài muỗi; dơi ăn trái truyền dịch Ebola; heo truyền cúm A/H1N1 và hiện nay loài dơi, tê tê được cho là nguồn cơn của dịch virus corona đã làm 638 người chết, chủ yếu ở Trung Quốc - nơi khởi nguồn của dịch bệnh.

>> Những căn bệnh đáng sợ lây từ động vật sang người
>> Cách phòng chống bệnh lây từ động vật sang người


Tê tê có thể là vật chủ trung gian cho virus corona Vũ Hán


Cho đến nay, chuyện loài vật nào là vật chủ trung gian của chủng virus corona mới, được cho là lần đầu lây sang người tại Vũ Hán, Trung Quốc, vẫn là một bí ẩn. Một nghiên cứu mới được công bố của các nhà khoa học Trung Quốc kết luận tê tê có thể là vật chủ trung gian trong dịch bệnh lần này, theo Caixin.

Trong cuộc họp báo hôm 07/02/2020 tại Đại học Nông nghiệp Hoa Nam ở Quảng Châu, Quảng Đông, nhóm nghiên cứu cho biết kết luận được đưa ra sau khi họ phân tích hơn 1.000 mẫu "hệ gene cộng đồng" (metagenome) của nhiều loài động vật hoang dã khác nhau có khả năng mang virus corona chủng mới.

Kết quả xét nghiệm sinh học phân tử cho thấy tỷ lệ dương tính với virus corona beta ở loài tê tê là 70%. Tiếp tục cô lập và quan sát virus dưới kính hiển vi, các nhà nghiên cứu nhận thấy trình tự bộ gene của nó giống đến 99% so với chủng virus lây nhiễm sang người.


Tê tê là vật chủ trung gian tiềm năng của chủng virus corona mới. Ảnh: China Daily.

 
> 14 loại bệnh chính con người mắc phải từ động vật
> Gia tăng bệnh lây từ động vật sang người

"Những kết quả trên cho thấy tê tê là vật chủ trung gian tiềm năng của chủng virus corona mới", giáo sư Tiêu Lập Hoa, nhà khoa học nổi tiếng và là một trong các tác giả nghiên cứu, cho biết.

Dịch bệnh được cho là bắt nguồn từ một chợ hải sản tươi sống Hoa Nam, nơi đồng thời buôn bán nhiều loài động vật hoang dã, ở Vũ Hán, tỉnh lỵ tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Nhiều trong số các ca nhiễm đầu tiên có mối liên hệ với chợ này.

Nghiên cứu mới được cho là có thể giúp hỗ trợ việc ngăn chặn và kiểm soát dịch bệnh, hiện đã lây nhiễm cho hơn 31.000 người trên toàn thế giới và làm ít nhất 638 người tử vong, chủ yếu là tại Hồ Bắc.

Tại sao các đại dịch của thế giới lại đến từ động vật?

Theo đài BBC, con người luôn luôn có nguy cơ mắc bệnh từ động vật, bởi vì hầu hết các động vật đều mang một loạt mầm bệnh trong cơ thể. Sự sống sót tiến hóa của mầm bệnh phụ thuộc vào việc lây nhiễm sang vật chủ mới.

Trong khi hệ thống miễn dịch của vật chủ mới cố gắng tiêu diệt mầm bệnh thì mầm bệnh cũng sẽ "tìm cách" tiến hóa để tồn tại bằng cách sang một loài mới. Có nghĩa là cả mầm bệnh và vật chủ giống như bị nhốt trong một trò chơi tiến hóa vĩnh cửu là cố gắng tìm ra những cách mới để tiêu diệt lẫn nhau.

Trong khi đó, sự phát triển kinh tế thế giới, biến đổi khí hậu đang loại bỏ và làm thay đổi môi trường sống của động vật, thay đổi cách chúng sống, nơi chúng sống và loài nào ăn loài nào.

Cách sống của con người cũng đã thay đổi, với 55% dân số toàn cầu hiện đang sống ở các thành phố, con số này 50 năm trước là 35%. Những thành phố lớn hơn này cung cấp những ngôi nhà mới cho động vật hoang dã: chuột, gấu trúc, sóc, cáo, chim, chó rừng, khỉ...

Chúng có thể sống trong không gian xanh như công viên, vườn nhà và để lại những chất thải ở khắp nơi, khiến cho không gian đô thị xuất hiện thêm rất nhiều bệnh mới.

Sự biến đổi của môi trường, khí hậu hiện nay đang đẩy nhanh quá trình này. Nhu cầu du lịch quốc tế gia tăng khiến tốc độ lây lan của dịch bệnh mới trở nên nhanh và ở quy mô rộng hơn.

Dịch virus corona hiện nay có tốc độ lan nhanh chóng mặt cũng vì những nguyên nhân này. Chỉ trong vòng 1 tháng kể từ sau khi Trung Quốc báo cáo về trường hợp nhiễm bệnh đầu tiên, đến nay đã có hơn 31.000 người mắc và 638 người tử vong.

Những ai có nguy cơ nhiễm dịch bệnh cao nhất?

Đó là nhóm đối tượng sống ở thành phố nhưng làm việc trong ngành chế biến thực phẩm, dọn dẹp vệ sinh, chăm sóc động vật, do có nhiều cơ hội tiếp xúc nguồn và người mang mầm bệnh.

Nhóm đối tượng này cũng có thể có hệ thống miễn dịch yếu hơn do dinh dưỡng kém, thường xuyên tiếp xúc với không khí chất lượng thấp hoặc điều kiện không vệ sinh. Và nếu bị nhiễm bệnh, họ thường ít chú ý và không đủ điều kiện đến cơ sở y tế.

Dịch bệnh mới lây lan nhanh chóng ở các thành phố lớn vì dân cư đông đúc; hàng nghìn người có thể hít thở cùng bầu không khí và chạm vào cùng một bề mặt.

Một trong các nguyên nhân đáng chú ý khác là trong một số nền văn hóa, người dân sử dụng động vật hoang dã để làm thức ăn, khiến virus gây bệnh dễ lây truyền từ động vật sang người.

Đại dịch là một phần của tương lai của chúng ta

Các chuyên gia nhận định rằng, con người phải chấp nhận sự xuất hiện của dịch bệnh như là một phần của tương lai của chúng ta. Việc "chủ động thừa nhận" đặt chúng ta vào thế mạnh hơn để chống lại các đại dịch mới.

Cách đây một thế kỷ, đại dịch cúm Tây Ban Nha đã lây nhiễm khoảng nửa tỉ người và giết chết 50 - 100 triệu người trên toàn thế giới. Sau đó, các tiến bộ khoa học và sự rót vốn đầu tư cho nghiên cứu y tế toàn cầu đã giúp loài người ít nhiều có thể đương đầu với những căn bệnh như thế trong tương lai.

Tuy nhiên, rủi ro là điều không thể báo trước. Bất cứ thời điểm nào trong tương lai, con người cũng sẽ trải qua những dịch bệnh lớn.

Khánh Ly (moitruong.com.vn/TH theo Zing/Tuoitre)
Share |

Các tin khác:

Thực hư công dụng sản phẩm xịt chống bụi mịn

Thực hư công dụng sản phẩm xịt chống bụi mịn

Kháng mọi loại vi khuẩn, chống bụi mịn PM2.5. Những quảng cáo không tưởng về sản phẩm xịt chống bụi mịn đang xuất hiện ở rất nhiều trang mua bán online và thu hút không ít người tiêu dùng. Thực hư công dụng của sản phẩm này ra sao? Xem thêm bài khác

Xem các video khác