Thông tin Bảo vệ môi trường

Chủ nhật, ngày 18/8/2019 |

Môi trường & Sức khỏe

Dịch bệnh mới lây lan nhanh chóng do biến đổi khí hậu?

31/07/2019 8:01:40 AM (moitruong.com.vn) Nghiên cứu chỉ ra rằng một dạng nấm candida mới lây lan nhanh chóng trên trên toàn thế giới – mà nguyên nhân được cho là do biến đổi khí hậu - có thể đe dọa loài người.

Sự lây lan nhanh chóng một dạng nấm candida mới trên toàn thế giới có thể là do nhiệt độ tăng liên tục trên Trái đất trong nửa thế kỷ qua. Điều này cho thấy các dịch bệnh khác của bệnh nấm có thể đe dọa loài người.


Nhiều loại nấm có liên quan khác đã thích nghi với khí hậu ấm hơn

"Chúng tôi đã chứng minh Candida auris và nhiều loại nấm có liên quan khác đã thích nghi với khí hậu ấm hơn, cho phép chúng chủ động chống lại hệ miễn dịch và thường xuyên vượt qua. Điều này có nghĩa là hiện tượng nóng lên toàn cầu sẽ dẫn đến sự xuất hiện của các bệnh nấm mới, mà chúng tôi hiện nay không nghi ngờ gì nữa", Arturo Casadevall từ Đại học John Hopkins ở Baltimore (Hoa Kỳ) cho biết.

Dân Trí dẫn theo nguồn tin nước ngoài cho thấy nhiệt độ trung bình hàng năm tăng thêm sẽ không chỉ dẫn đến sự biến mất của băng ở hai cực, mực nước biển tăng và thay đổi thời tiết, mà còn gây ra một số hậu quả sinh học khó chịu.

Ví dụ vào tháng 1 năm 2015, các nhà khoa học phát hiện việc tái cấu trúc các hệ sinh thái biển sẽ dẫn đến một dịch bệnh ký sinh trùng lây nhiễm cho cá và các loại hải sản khác.

Một số thay đổi có thể được quan sát trong ngày hôm nay. Các đàn dơi trên khắp Bắc Mỹ đã mắc một căn bệnh bí ẩn, hội chứng mũi trắng, do nấm Pseudogymno Damascus gây ra, và đồng loại của nó là Bat Batachochytrium dendrobatidis đã hủy diệt hàng triệu loài lưỡng cư trên thế giới.

Bệnh nấm, như các nhà khoa học giải thích, hiếm khi lây nhiễm cho động vật có vú và chim vì một lý do đơn giản - hầu hết chúng có thể sinh sản và phát triển tích cực chỉ ở nhiệt độ tương đối thấp. Và một số lượng cực kỳ ít nấm gây bệnh truyền nhiễm cho côn trùng hoặc bò sát máu lạnh và loài lưỡng cư có thể sống bên trong cơ thể, có nhiệt độ trung bình vượt quá 37 độ C.

Biến đổi khí hậu có thể khiến dịch bệnh quay lại

Khí hậu diễn biến bất thường là những điều kiện thuận lợi cho dịch bệnh phát triển. Thậm chí, không ít bệnh truyền nhiễm đã được loại trừ nay lại có cơ hội quay trở lại, mở rộng phạm vi lây lan.

Hanoimoi dẫn theo báo cáo của Bộ Y tế cho thấy tại Việt Nam tình trạng biến đổi khí hậu đang tác động nghiêm trọng đến sức khỏe người dân. PGS.TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho rằng, có sự liên quan mật thiết giữa một số bệnh dịch phát hiện trên người và các tác động của biến đổi khí hậu trong thời gian gần đây. Trong đó, nổi cộm là các bệnh như: Thiếu chất dinh dưỡng, căng thẳng, mất ngủ, kém ăn, chóng mặt, nhức đầu…, nhất là các bệnh truyền nhiễm ghi nhận ngày một nhiều do nhiệt độ tăng cao.

Còn theo các nghiên cứu được đưa ra tại hội thảo khoa học chủ đề “Biến đổi khí hậu và sức khỏe môi trường trong thời kỳ hội nhập” vừa diễn ra tại Hà Nội, người già và trẻ em là hai nhóm dễ bị tổn thương khi thời tiết thay đổi do sức đề kháng kém. Đơn cử như tại Đồng bằng sông Cửu Long nhiệt độ tăng 1 độ C sẽ làm tăng 3,4% số trẻ nhỏ nhập viện với các bệnh nhiễm khuẩn đường tiêu hóa, đường hô hấp.

Nghiên cứu tại Vinh (Nghệ An) cho thấy, từ tháng 6 đến tháng 9 (thời gian nóng nhất), tỷ lệ trẻ nhập viện tăng 1,56 lần so với thời gian từ tháng 2 đến tháng 5. Riêng tỷ lệ trẻ nhập viện do bệnh hô hấp tăng 1,64 lần. Người già nhập viện do bệnh tim mạch ở TP Hồ Chí Minh tăng 12,9% trong những ngày có sóng nhiệt. Tại Thái Nguyên, nguy cơ nhập viện bệnh tim mạch do phơi nhiễm với lạnh cũng gia tăng đáng kể. Cứ giảm 1 độ C thì số bệnh nhân tim mạch nhập viện tăng 1,12 lần. Bệnh tiêu chảy cũng bị ảnh hưởng rất lớn khi thời tiết thay đổi. Cứ tăng 1 độ C trong 2 - 4 tuần ở Đồng bằng sông Cửu Long sẽ tăng 1,5% ca tiêu chảy.

Theo Cục Quản lý môi trường y tế (Bộ Y tế), hiện tượng nóng lên toàn cầu đã thúc đẩy sự phát triển của các loài muỗi, làm tăng nguy cơ bệnh sốt xuất huyết, sốt rét... Trong hơn 10 năm qua, diễn biến của một số bệnh truyền nhiễm gây dịch, bệnh lây truyền tăng dần qua các năm.

Thống kê cho thấy, hằng năm Việt Nam có khoảng 3,5 triệu người mắc các bệnh truyền nhiễm với hàng nghìn trường hợp tử vong. Nguyên nhân khiến xuất hiện các bệnh mới nổi và tái nổi là do biến đổi khí hậu, môi trường. Một số loại bệnh nhiệt đới đã biến mất ở nhiều nước trên thế giới, nhưng đang phát triển mạnh tại Việt Nam như: Lao, sốt xuất huyết, sốt rét…

Cần hành động gấp

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) dự báo, đến năm 2080 sẽ có khoảng 1,5 - 3,5 tỷ người trên thế giới phải đối mặt với nguy cơ mắc sốt xuất huyết mà nguyên nhân là do hiện tượng trái đất ấm lên và do khí hậu thay đổi.

WHO cũng chỉ ra rằng, bằng chứng về tác động của môi trường đối với sức khỏe con người ngày càng rõ rệt nhưng hành động và sự đầu tư của các nước vẫn chưa đủ.

Chỉ khoảng 3% các nguồn lực y tế được đầu tư vào công tác phòng ngừa, trong khi xấp xỉ 97% được dành vào việc điều trị, làm gia tăng các chi phí chăm sóc sức khỏe. WHO kêu gọi các nước cần hành động gấp, chung tay chống biến đổi khí hậu.

Trước thực trạng trên, Ngành Y tế cần có những chiến lược mới để đối phó với tình trạng bệnh tật gia tăng này. Hiện Việt Nam đang nỗ lực cùng cộng đồng quốc tế triển khai các kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu, cảnh báo các nguy cơ, tăng khả năng ứng phó với thiên tai thảm họa để giảm tối đa ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sức khỏe cộng đồng nói riêng và nền kinh tế nói chung.

Theo bà Nguyễn Thị Liên Hương, Cục trưởng Cục Quản lý môi trường y tế (Bộ Y tế), các giải pháp cần tiếp tục được triển khai thực hiện, đó là xây dựng hệ thống cảnh báo sớm tình hình dịch bệnh trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Bên cạnh đó, xây dựng và lựa chọn các mô hình cung cấp dịch vụ y tế đáp ứng với thiên tai, thảm họa do biến đổi khí hậu gây nên; xây dựng và triển khai các mô hình chăm sóc sức khỏe cộng đồng như: Nước sạch và vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân, chăm sóc sức khỏe ban đầu, thích ứng với biến đổi khí hậu tại các vùng bị ảnh hưởng.

Thanh Thảo (moitruong.com.vn/TH)
Share |

Các tin khác:

7 loại đồ ăn gây hại cho trí não

7 loại đồ ăn gây hại cho trí não

Thói quen ăn uống lành mạnh được duy trì sẽ giúp bạn tránh được nguy cơ suy giảm nhận thức, lão hóa và ngăn ngừa bệnh mất trí nhớ. Xem thêm bài khác

Xem các video khác