Thông tin Bảo vệ môi trường

Thứ Hai, ngày 8/3/2021 |

Sáng kiến xanh

Chế tạo máy trồng nấm tại nhà cho dân đô thị

22/02/2021 5:55:37 AM Nhóm tác giả đã thiết kế, chế tạo thành công thiết bị có thể điều khiển tự động các thông số môi trường và chế độ chăm sóc cho các loại nấm khác nhau.

Chỉ với một chiếc máy nhỏ gọn, người dân có thể tự trồng được nấm tươi tại nhà. Nguồn thực phẩm tự trồng ngày càng được quan tâm tại các đô thị lớn. Nguồn thực phẩm tự trồng ngày càng được quan tâm tại các đô thị lớn. Đây là sáng chế của TS Quách Công Hoàng (Trung tâm Ươm tạo công nghệ và Doanh nghiệp KHCN, Viện Ứng dụng Công nghệ, Bộ KH&CN) và TS Nguyễn Trường Sơn, Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội.
 

Máy trồng nấm tại nhà

Những năm gần đây, trồng nấm tại nhà đang trở thành xu hướng của đời sống hiện đại. Nó bắt nguồn từ nhu cầu về nguồn thực phẩm sạch, an toàn ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, công việc này vẫn chủ yếu sản xuất thủ công, theo mùa vụ, dẫn tới năng suất thấp, chất lượng sản phẩm chưa cao.

Để hỗ trợ người dân, đặc biệt là tại khu vực đô thị có thêm sự lựa chọn trong việc trồng nấm, nhóm tác giả đã thiết kế và chế tạo thành công thiết bị trồng nấm thông minh tại nhà. Nó giúp các hộ gia đình có thể tự sản xuất các sản phẩm nấm tươi sạch, chất lượng cao mà không tốn quá nhiều công sức.

TS Nguyễn Trường Sơn cho biết, nấm ăn thuộc một nhóm sinh vật hoàn toàn khác biệt với động vật và thực vật (giới nấm - Fungi). Do vậy, việc nuôi trồng nấm không giống với những loại thực phẩm khác. Quá trình trồng nấm đòi hỏi độ sạch rất cao, nhất là với cơ chất trồng nấm. Quá trình sinh trưởng và phát triển của nấm ăn diễn ra rất ngắn, từ 2 đến 3 ngày (nấm sò, nấm rơm), có khi vài tiếng đồng hồ (nấm nữ hoàng).

“Trồng nấm là một quy trình tốn nhiều thời gian và công sức, từ khâu chuẩn bị nguyên liệu (phôi nấm), tạo phôi nấm, đến quá trình ủ phôi nấm (thông thường từ 6 đến 9 ngày).

Trong quá trình này, người trồng nấm cần phải đảo để nguyên liệu ủ được đều, sinh nhiệt tốt và diệt tối đa các mầm bệnh; tiếp đến là hấp thanh trùng và cấy giống. Khâu này cần những dụng cụ chuyên nghiệp để đảm bảo được phôi nấm tốt (quá trình từ khâu chuẩn bị nguyên liệu tới lúc có được một phôi nấm thành phẩm là 13 - 15 ngày). Với một quy trình như vậy, việc trồng nấm tại nhà gần như là bất khả thi với những khách hàng bận rộn, đặc biệt là ở khu vực đô thị lớn”, TS Sơn chia sẻ.

Để giúp các hộ gia đình có thể dễ dàng trồng nấm, nhóm tác giả đã thiết kế, chế tạo thành công thiết bị có thể điều khiển tự động các thông số môi trường và chế độ chăm sóc cho các loại nấm khác nhau.

Việc theo dõi quá trình sinh trưởng của nấm và sự biến đổi của các thông số môi trường cũng được kiểm soát từ xa thông qua các thiết bị di động, giúp tiết kiệm thời gian và tạo sự tiện lợi cho người dùng. Người dùng hoàn toàn có thể chăm sóc nấm qua chiếc điện thoại thông minh.

Nhà chung cư, nhà phố cũng trồng được nấm

TS Quách Công Hoàng cho hay, để đảm bảo độ chắc chắn, nhóm đã thiết kế khung sản phẩm bằng vật liệu nhôm định hình có kích thước nhỏ gọn, dễ lắp đặt, vận chuyển… Thiết bị được thiết kế với chiều dài và rộng hợp lý, phần đế là một hình hộp chữ nhật với kích cỡ 40x40x50 cm, các mặt của thiết bị được bọc bởi 2 lớp (xốp cách nhiệt và xốp Fomex) tạo môi trường ổn định để nấm phát triển.

Thiết bị bao gồm mô-đun giám sát là các cảm biến để thu thập các thông số môi trường. Đặc biệt là các thông số liên quan tới điều kiện sống của nấm như nhiệt độ, độ ẩm… Mô-đun thực thi gồm những thiết bị có thể thay đổi điều kiện môi trường trong không gian trồng nấm như các thiết bị sưởi, các thiết bị điều chỉnh độ ẩm… đảm bảo sự ổn định cho môi trường nuôi trồng cũng như thay đổi điều kiện phù hợp cho các giai đoạn phát triển của nấm.

Mô-đun điều khiển gồm bộ vi điều khiển có khả năng kết nối Internet. Bộ vi điều khiển này có nhiệm vụ chính là thu nhận dữ kiện từ cảm biến, gửi dữ liệu từ cảm biến tới người dùng thông qua Internet và điều khiển các thành phần thực thi dựa trên các thông số đã cài đặt từ người dùng và thông số nhận được từ cảm biến.

Khi hệ thống hoạt động, mô-đun giám sát sẽ liên tục ghi nhận các thông số từ môi trường bằng 2 cảm biến nhiệt độ, độ ẩm. Sau đó, nó gửi những thông tin này tới thiết bị theo dõi của người dùng thông qua giao tiếp WiFi và nhận những lệnh điều khiển của hệ thống.

Với đặc thù là sản phẩm dùng cho người dân trong các khu đô thị, đa phần đều là sử dụng điều hòa, nên độ ẩm trong nhà sẽ khá khô. Vì vậy, nhóm nghiên cứu đã sử dụng thêm một lớp đất sét nung nhằm tạo độ ẩm cho nấm. Lớp đất sét nung này sẽ được đổ thêm một lớp nước bên trong, lượng nước sẽ được thanh sưởi/nhiệt sưởi một cách phù hợp để kiểm soát độ ẩm trong thiết bị trồng nấm.

Bên cạnh đó, thiết bị cũng được bổ sung thêm một đầu sủi, đảm bảo lượng oxy cần thiết để nấm phát triển. Đầu sủi được gắn với một máy lọc không khí ở bên ngoài nhằm đảm bảo điều kiện tốt nhất trong môi trường trồng nấm.Thiết bị trồng nấm thông minh với công nghệ giám sát và điều khiển tự động bằng IoT  cho phép người trồng nấm thiết lập quy trình trồng cho cả vụ.

Để vận hành thiết bị trồng nấm hiện đại, nhóm nghiên cứu đã xây dựng một máy chủ để lưu trữ dữ liệu từ cảm biến và thông tin về các loại nấm, đồng thời xử lý dữ liệu từ người dùng. Ứng dụng sẽ có một giao diện hiển thị các thông số môi trường của nấm, có phần để tra cứu những thông tin về các loại nấm như về nguồn gốc, hàm lượng dinh dưỡng, chế độ chăm sóc…

Thông qua ứng dụng này, người dùng cũng có thể cài đặt các chế độ tự động chăm sóc cho các loại nấm mà mình trồng hoặc chọn chế độ chăm sóc mặc định.

Hiện tại, thiết bị đã được Trung tâm chuyển giao cho Công ty TNHH sản xuất, thương mại và dịch vụ công nghệ sinh học FUNGI áp dụng vào sản xuất nấm sò, nấm kim châm… cho sản phẩm đạt chất lượng cao, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu cũng đã xây dựng hoàn chỉnh bộ tài liệu hướng dẫn sử dụng thiết bị trồng nấm tại nhà, đồng thời phối hợp với một số trường học trên địa bàn Hà Nội đưa thiết bị trồng nấm vào các giờ ngoại khóa như là một dụng cụ trải nghiệm học tập thực tế liên quan tới môn sinh học.

Nhóm tác giả hy vọng với bộ sản phẩm hiện đại này, các hộ gia đình có thể tạo ra sản phẩm nấm ăn tươi sạch, chất lượng cao, an toàn vệ sinh mà không tốn quá nhiều công sức và thời gian, phù hợp với nhịp sống hiện đại của xã hội.
 
Theo Giaoducthoidai
Share |

Các tin khác:

Xu hướng ăn sạch, sống xanh để sống khỏe

Xu hướng ăn sạch, sống xanh để sống khỏe

Xu hướng ăn sạch, sống xanh đang được nhiều bà nội trợ lựa chọn để duy trì sức khỏe và xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh cho cả gia đình. Xem thêm bài khác

Xem các video khác