Thông tin Bảo vệ môi trường

Thứ Hai, ngày 10/5/2021 |

Công nghệ môi trường

Máy lọc không khí có tiêu tiêu diệt được Covid-19?

01/05/2021 9:19:02 AM Máy lọc không khí tiêu diệt Covid-19 mà không cần 'giết' - Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) chỉ ra cơ chế tuyệt vời.

Từ các chai xịt khử trùng đến khẩu trang và cả thùng rác thông minh không chạm... không thiếu "sản phẩm thiết yếu" được thúc đẩy trong bối cảnh của cuộc chiến chống lại Covid-19. Trong số đó cũng phải kể đến máy lọc không khí.

Máy lọc không khí thông thường giúp loại bỏ bụi, phấn hoa, khói và các chất gây kích ứng khác khỏi không khí. Máy lọc không khí tốt (được trang bị công nghệ cao) còn có thể giúp tiêu diệt virus, vi khuẩn nguy hiểm trong không khí.

Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết, máy lọc không khí "có thể giúp giảm các chất gây ô nhiễm trong không khí, bao gồm cả virus, trong nhà hoặc không gian nhất định".

Cơ quan Bảo vệ Môi sinh Mỹ (EPA) cho biết thêm rằng máy lọc không khí rất hữu ích "khi bạn không thể thông gió bổ sung bằng không khí ngoài trời" (ví dụ, khi bạn không thể mở cửa sổ ở nhà hoặc cơ quan). Bởi theo EPA, không khí trong nhà có xu hướng ô nhiễm hơn không khí ngoài trời gấp 2 đến 5 lần, vì trong nhà ít được thông gió và tuần hoàn không khí hơn. Do đó, máy lọc không khí lúc này sẽ phát huy tác dụng lớn.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết ô nhiễm không khí là nguy cơ sức khỏe môi trường hàng đầu thế giới. Ngay cả trước khi không có mối đe dọa từ Covid-19 trong không khí, một máy lọc không khí tốt sẽ giúp bạn lọc sạch không khí trong nhà, giúp làm giảm các bệnh liên quan đến hô hấp.

NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA MÁY LỌC KHÔNG KHÍ

Máy lọc không khí hoạt động bằng cách hút không khí vào buồng của nó và chạy nó qua một bộ lọc để bắt và tiêu diệt vi trùng, bụi, mạt, phấn hoa và các hạt có khả năng gây hại khác từ luồng không khí. Sau đó, máy lọc không khí sẽ trả lại không khí tươi sạch trở lại cho ngôi nhà/văn phòng của bạn.


Hình minh họa về cơ chế lọc không khí của máy lọc không khí.

Ngày nay, các máy lọc không khí tốt nhất cũng có thể giúp hấp thụ hoặc lọc mùi, chẳng hạn như khi nấu nướng hoặc khói. Một số máy lọc không khí cũng được trang bị cài đặt sưởi ấm và làm mát, để hoạt động như một quạt đứng hoặc máy sưởi khi nhiệt độ thay đổi.

SỬ DỤNG MÁY LỌC KHÔNG KHÍ CÓ THỂ DIỆT COVID-19 KHÔNG?

Sau đây là câu trả lời:

1. Không thể!

CDC cho biết máy lọc không khí loại tốt có thể giúp "giảm nồng độ virus gây ra Covid-19 (SARS-CoV-2) trong không khí, từ đó làm giảm nguy cơ lây truyền bệnh qua không khí"(1). SONG, cơ quan này nhanh chóng nhấn mạnh rằng việc sử dụng máy lọc không khí hoặc máy làm sạch không khí di động là "không đủ để bảo vệ bản thân và gia đình bạn khỏi Covid-19".

Bạn vẫn nên thực hiện các quy trình phòng ngừa Covid-19 thường xuyên như rửa tay bằng xà phòng và nước, sử dụng chất khử trùng tay khi không có xà phòng và đeo khẩu trang thường xuyên khi tiếp xúc gần với người khác hoặc hạn chế đến chỗ đông người.

2. Có thể!

Máy lọc không khí trang bị bộ lọc HEPA "bẫy" virus kích cỡ SARS-CoV-2. Nó hoạt động thế nào?

HEPA là viết tắt của từ High-Efficiency Particulate Air, tạm dịch: Bộ lọc không khí dạng hạt hiệu quả cao. HEPA có khả năng "bắt" các loại hạt siêu vi nguy hiểm kích cỡ virus SARS-CoV-2 (125 nanomet, hay 0,125 micronmet) hoặc nhỏ hơn. Vì thế, HEPA hẳn nhiên có thể bắt được các loại hạt mà "mắt thường không nhìn thấy nhưng có thể xâm nhập vào phổi bạn" có kích thước từ 2 micronmet trở lên, chẳng hạn như lông và bụi của vật nuôi...

Máy lọc không khí có bộ lọc HEPA đã ra đời từ rất lâu. Điều đặc biệt là công nghệ này không tốn quá nhiều tiền. Điều này làm cho chúng trở thành một trong những lựa chọn tốt nhất để lọc và diệt SARS-CoV-2.

Bộ lọc HEPA có hiệu quả cực kỳ kinh ngạc, chúng bắt hơn 99% các phần tử có kích thước virus chỉ trong một lần quét qua. Các virus dính trong bộ lọc HEPA hoàn toàn và tuyệt đối không giải phóng ngược trở lại bất kỳ chất ô nhiễm độc hại hoặc nguy hiểm nào.

Một số người lo ngại rằng virus bị mắc kẹt trong bộ lọc HEPA có thể trở thành nơi sinh sản của chúng. Nỗi sợ hãi này là không có cơ sở vì virus không nhân lên bên ngoài vật chủ là người hoặc động vật của chúng. Hơn nữa, nghiên cứu đã chỉ ra rằng virus thường không hoạt động trong vòng 48 giờ trên các bề mặt giống HEPA.

Dù bộ lọc HEPA không trực tiếp “tiêu diệt” virus nhưng HEPA có khả năng vô hiệu hóa khả năng phát tán của SARS-CoV-2.

Cơ chế bẫy virus của máy lọc không khí trang bị HEPA

Tờ New York Times (Mỹ) thông tin, virus gây ra Covid-19 có đường kính xấp xỉ 0,125 micronmet (125 nanomet). Nó nằm trong phạm vi kích thước hạt mà bộ lọc HEPA bắt được với hiệu quả phi thường: 0,01 micronmet (10 nanomet) trở lên.

[Ghi chú: 1 micronmet = 1000 nanomet; Micromet viết tắt là µm (bằng 1 phần triệu mét). Nanomet viết tắt là nm (và bằng 1 phần tỷ mét)].

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đã công bố tài liệu nghiên cứu về bộ lọc HEPA và hiệu quả bẫy các loại hạt kích cỡ SARS-CoV-2 và nhỏ hơn thế nữa. Cụ thể:

Phương tiện lọc của HEPA thường được làm bằng thủy tinh sợi borosilicat siêu nhỏ có đường kính từ 2 đến 500 nanomet, đan vào nhau hàng trăm lớp, tạo thành một cấu trúc dạng sợi siêu đặc, siêu dày, gọi là Polytetrafluoroethylene mở rộng (ePTFE).

Công cụ đắc lực này của HEPA ngăn cản và giam giữ sự vận chuyển tiếp tục của các hạt kích cỡ virus.

Theo NASA, quá trình bắt giữ các hạt trên các sợi của phương tiện lọc HEPA (gọi tắt là sợi lọc) phụ thuộc vào các đặc điểm và điều kiện của luồng không khí đi vào, và của luồng không khí đi qua cấu trúc vi mô bên trong của bộ lọc (ePTFE) cũng như đặc tính vận chuyển của hạt (aerosol).

Những đặc điểm này dẫn đến ba các cơ chế bắt giữ của bộ lọc: Bao gồm: Cơ chế tác động quán tính, cơ chế đánh chặn và cơ chế khuếch tán.

- Cơ chế tác động quán tính: Lực quán tính là cơ chế bắt giữ chủ đạo đối với hạt có đường kính lớn. Nếu có khối lượng lớn, hạt ô nhiễm sẽ tác động trực tiếp lên bề mặt sợi lọc và bị dính/chặn vào sợi lọc (hình a).

- Cơ chế đánh chặn: Cơ chế này có tác dụng với các hạt có đường kính nhỏ hơn. Nhờ ePTFE đan vào nhau hàng trăm lớp nên hạt dù nhỏ cỡ nào cũng không thể lọt qua công cụ lọc. Lực kết dính Van der Waals giữa các hạt nhỏ (<10 µm) và bề mặt sợi lọc đảm bảo cho việc các hạt thu được ở lại trên sợi lọc (xem minh họa ở đường thẳng phía trên của hình b).

- Cơ chế khuếch tán: Cuối cùng, là các hạt có đường kính rất nhỏ (thể hiện trong đường thẳng dưới cùng của hình b). Các hạt siêu nhỏ dễ bị chuyển động Brown hơn và bị đánh bật liên tục. Do sự ngẫu nhiên của các va chạm khuếch tán, hạt gia tăng "cơ hội" tiếp cận bề mặt sợi lọc, cuối cùng cũng bị mắc kẹt trong "bẫy lọc".
 
Theo Soha
Share |

Các tin khác:

Đường hạn chế sự phát triển trí não ở trẻ em

Đường hạn chế sự phát triển trí não ở trẻ em

Việc tiêu thụ nhiều đường trong thời thơ ấu ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển của não, đặc biệt là của hồi hải mã - khu vực được cho là cực kỳ quan trọng đối với học tập và trí nhớ. Xem thêm bài khác

Xem các video khác