Thông tin Bảo vệ môi trường

Thứ Bảy, 3/12/2022 |

Tài liệu

Quản trị tài nguyên thiên nhiên – cách tiếp cận từ triết lý phương Đông

26/04/2022 12:49:44 PM Quản trị tài nguyên thiên nhiên là sự tham gia của tất cả các bên vào quá trình xây dựng, thực hiện các chiến lược, kế hoạch, hoạt động… nhằm khai thác, sử dụng, bảo vệ và phát triển tài nguyên thiên nhiên theo hướng hợp lý, hiệu quả và bền vững.

Tuy nhiên, phương pháp quản trị hiện nay chủ yếu áp dụng theo lý thuyết phương Tây – vốn thiên về duy lý và chú trọng tới các nội dung về kỹ năng, kỹ thuật nhiều hơn. Trong khi đó, cách tiếp cận truyền thống theo triết lý phương Đông thường tập trung vào sự thay đổi trong nhận thức hay còn gọi là sự “khai tâm”.
 

Khoa học về quản trị sự thay đổi được phương Đông gọi là Dịch lý và thuật ngữ này bao gồm toàn bộ hệ thống tư duy, lý luận, phương pháp thực hiện, có thể áp dụng cho nhiều lĩnh vực. Trong phạm vi bài viết, tác giả chỉ khơi gợi một số khác biệt giữa hai cách tiếp cận cổ – kim trong lĩnh vực quản trị tài nguyên thiên nhiên, qua đó góp phần bổ khuyết cho các phương pháp quản trị đang được áp dụng hiện nay trong lĩnh vực này.

Dịch học là lý thuyết truyền thống về quản trị sự thay đổi, vốn là triết lý được đúc kết qua hàng ngàn năm lịch sử của xã hội phương Đông. Dịch học chứa đựng các quan niệm về vũ trụ, về con người trong tương tác với môi trường tự nhiên và xã hội. Bằng ngôn ngữ biểu tượng,

Dịch học cung cấp các sơ đồ, khung phân tích cho quản trị và những công thức để phát triển đời sống của con người, tiến đến giúp con người làm chủ (trong mối quan hệ với) thiên nhiên, làm chủ (trong các mối quan hệ với) xã hội và làm chủ bản thân mình.

Có thể nói quản trị sự thay đổi theo quan điểm Dịch học là một quá trình phát triển theo vòng xoáy hình trôn ốc, bắt đầu từ con người và cũng trở về với con người. Sự thay đổi ở vị trí này sẽ kéo theo thay đổi ở vị trí khác và cứ thế, con người/cộng động bước đi trên những nấc thang xoắn của tiến hóa xã hội theo mô hình cân bằng động.

Chính những mô hình, công thức và cách tiếp cận của Dịch học có thể giúp soi đường cho việc xây dựng nền quản trị tốt tài nguyên thiên nhiên, giúp bổ sung và hoàn chỉnh những gì mà cách tiếp cận hiện nay đang còn lúng túng, rời rạc.

Tiếp tục hiểu sâu hơn những mô hình của Dịch học phương Đông sẽ cho phép có những ý tưởng cải tiến đáng kể cách thức quản trị tài nguyên thiên nhiên hiện nay. Chẳng hạn, trong các hoạt động, dự án phát triển được thực hiện tại địa phương, thay vì chỉ tập trung tập huấn nâng cao năng lực, đầu tư kỹ thuật, máy móc (tức Công cụ kỹ thuật) cho người dân hoặc tập trung vận động chính sách, các nhà phát triển nên lưu ý việc xây dựng các mô hình thực hành tốt về quản trị tài nguyên thiên nhiên tại địa bàn (Kinh tế), đồng thời tuyển chọn đội ngũ tập huấn viên/nông dân giỏi và mẫu mực (Tri thức) tại cơ sở nhằm đồng hành với các hoạt động của bà con, giúp bà con yên tâm “thực” và “hành” một cách chủ động, hiệu quả và bền vững.

Trong Dự án Biến đổi khí hậu và đồng bào các dân tộc thiểu số phía Bắc Việt Nam (CEMI), phương thức quản trị này cũng đã được áp dụng khá bài bản với các hoạt động lựa chọn và đào tạo Tập huấn viên cơ sở (Tri thức); thành lập Nhóm nông dân sở thích (Cộng đồng) do chính Tập huấn viên địa phương đứng lớp; xây dựng mô hình thực tế kết hợp tập huấn đầu bờ (Công cụ kỹ thuật), đồng thời xây dựng Bộ chỉ số thích ứng biến đổi khí hậu trong nông nghiệp cấp xã (Chính sách).

Theo đó, các thành tố trong Ngũ hành tương sinh (Cộng đồng, Tri thức, Kỹ thuật, Kinh tế, Chính sách) được vận dụng triệt để và cho kết quả khá tốt trong thực tế triển khai dự án.

Xem Chi tiết Tài liệu TẠI ĐÂY:

Theo Baovemoitruong
Share |

Dầu gội đầu ftec

Các tin khác:

Tại sao khói nướng thịt có thể gây ung thư

Tại sao khói nướng thịt có thể gây ung thư

Mặc dù một số là do hút thuốc lá thụ động, nguyên nhân khác gây bệnh có thể là khói có chứa chất gây ung thư: khói từ quá trình chiên rán. Xem thêm bài khác

Xem các video khác

Nuoc rua bat Ftec

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, đại dịch Covid-19 đã ảnh hưởng như thế nào tới môi trường chung toàn cầu: