Thông tin Bảo vệ môi trường

Thứ Ba, ngày 23/10/2018 |

Môi trường & Sức khỏe

Virus cổ xưa trỗi dậy và 10 loại virus đe dọa mạng sống con người

14/05/2018 11:15:49 PM (moitruong.com.vn) Các chuyên gia y tế cảnh báo rằng HTLV-1, virus có trên xác ướp 1.500 năm, vốn bị lãng quên giờ đây tăng đột biến không rõ nguyên nhân và đe dọa mạng sống con người.

Virus cổ xưa có 'họ hàng với HIV' đột nhiên trỗi dậy

"Chưa bao giờ HTLV-1 phát triển đến vậy", tiến sĩ Robert Gallo, đồng sáng lập kiêm giám đốc Viện Virus học thuộc Đại học Y Maryland, nơi tìm ra HTVL-1 vào năm 1979 nhận định. Chia sẻ với CNN, ông Gallo cho biết tỷ lệ người lớn nhiễm HTLV-1 tại một số khu vực miền trung Australia lên tới 40%, con số trước đây chưa từng được ghi nhận.


 Virus HTLV-1. Ảnh: bodypro.

Là loại virus cổ xưa, HTLV-1 hay virus bạch cầu T tuýp 1 để lại dấu vết trên những xác ướp Andean 1.500 năm tuổi. Nó lây truyền qua đường sữa mẹ, máu, tình dục không an toàn.

Tương tự virus HIV, HTLV-1 gây ra hàng loạt vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Khoảng 5-10% bệnh nhân HTLV-1 bị ung thư bạch cầu và tử vong trong vòng 12 tháng. Các biến chứng khác do virus này gây ra bao gồm suy thận, bệnh phổi, viêm tủy sống. Điểm khác biệt với HIV là thời gian ủ bệnh của HTLV-1 khá dài. Một số trường hợp nhiễm virus 30 năm mới phát triệu chứng.

Ngoài Australia, HTLV-1 còn xuất hiện ở tây nam Nhật Bản, Caribbean, Nam Mỹ (Brazil, Peru, Colombia, Gyan), châu Phi, Trung Đông (khu vực Mashhad ở Iran), Romania và Melanesia. Tại các quốc gia khác như Mỹ hay Anh, tỷ lệ nhiễm bệnh tương đối thấp.

Theo thông tin trên VnExpress, đến nay, nguyên nhân HTLV-1 bùng phát vẫn là bí ẩn. Tiến sĩ Gallo lập luận có khả năng HTLV-1 lây lan ở Australia là loại dễ truyền nhiễm nhưng "không ai biết chắc". Đặc biệt, chưa nhà khoa học nào trên thế giới tìm cách điều trị HTLV-1 dù nó tương đối phổ biến và nguy hiểm. "Virus cùng các căn bệnh nó gây ra đã bị bỏ quên", bác sĩ Graham Taylor điều hành đơn vị HTLV tại Bệnh viện St. Mary (Anh) nói.

Lý giải thực trạng trên, tiến sĩ Gallo cho rằng những điểm "nóng" của HTLV-1 đều nghèo khổ, thiếu nguồn lực chăm sóc sức khỏe. Bên cạnh đó, vài năm sau khi phát hiện HTLV-1, giới khoa học tìm thấy và đổ dồn sự chú ý sang HIV.

Nhằm trấn an cộng đồng, tiến sĩ Gallo cho biết người dương tính với HTLV-1 vẫn có thể dùng chung khăn, uống chung cốc với gia đình; chỉ cần lưu ý ba con đường truyền nhiễm bệnh là sữa mẹ, máu và tình dục không an toàn. Ngoài ra, nguy cơ HTLV-1 lan rộng toàn cầu tương đối nhỏ.

Dẫu vậy, theo tiến sĩ Gallo, "đã đến lúc chúng ta khẩn trương chú ý hơn đến HTLV-1 và bù đắp những gì chưa làm". Nói cách khác, tỷ lệ lây nhiễm HTLV-1 tăng cao đột biến ở Australia chính là hồi chuông cảnh tỉnh nhân loại về cuộc chiến chống HTLV-1.

10 loại virus gây bệnh nguy hiểm nhất thế giới

Lịch sử loài người đã chứng kiến nhiều loại virus gây chết người hàng loạt, để lại nỗi ám ảnh, sợ hãi – theo Theo Khampha.

Virus Ebola: Ebola tên chính thức là sốt xuất huyết Ebola, một căn bệnh truyền nhiễm đáng sợ  do vi rút Ebola gây nên. Nó đã được xác nhận tại châu Phi vào năm 1976. Những cơn dịch đã xảy ra tại các nước châu Phi, bao gồm CHDC Congo, Gabon, Sudan, Bờ Biển Ngà, Uganda và CH Congo. Ebola lây lan chủ yếu qua việc tiếp xúc với các dịch tiết của người hoặc động vật nhiễm virus. Thời gian ủ bệnh kéo dài khoảng từ 2 đến 21 ngày. Theo các chuyên gia y tế, các triệu chứng của Ebola bao gồm sốt cao, đau cơ, buồn nôn, tiêu chảy, thậm chí là suy nội tạng và chảy máu không thể cầm. Ebola thường giết chết 90% những người bị nhiễm, nhưng tỷ lệ tử vong trong đợt dịch này giảm xuống còn khoảng 60% nhờ điều trị sớm. Hiện vẫn chưa có bất cứ thuốc đặc trị nào để tiêu diệt virus gây chết người này.

Bệnh dịch hạch: Dịch hạch là bệnh truyền nhiễm cấp tính do trực khuẩn yersinia pestis gây ra, lây truyền chủ yếu bằng đường máu (do bọ chét đốt). bệnh cảnh lâm sàng là tình trạng nhiễm trùng nhiễm độc toàn thân nặng. tổn thương hạch đặc hiệu, phổi và một số cơ quan khác. Thế kỷ 14, dịch hạch được đặt tên là "cái chết đen" đã ám ảnh người dân châu Âu, châu Á, đại dịch này đã giết chết 30% dân số châu Âu thời kỳ đó. Thông thường, bệnh nhân mắc dịch hạch thông qua vết cắn của một con bọ chét nhiễm bệnh. Hiện nay, nhiều loại vaccine phòng chống dịch hạch đã ra đời, đồng thời những người không may nhiễm bệnh cũng sẽ được chữa khỏi.

HIV: Virus HIV là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải. Chủng virus này được xác định lần đầu tiên tại Hoa Kỳ vào năm 1983, đến nay con người vẫn chưa tìm ta thuốc để chữa bệnh do virus này gây ra. Theo ước tính, trong năm 2004, trên toàn thế giới có 35.900.000-44.300.000 người nhiễm HIV. Các khu vực có tỷ lệ nhiễm HIV nghiêm trọng nhất vẫn là châu Phi cận Sahara, tiếp theo là Nam Á và Đông Nam Á.

Bệnh đậu mùa: Bệnh đậu mùa là một loại bệnh truyền nhiễm và đôi khi nguy hiểm đến tính mạng do virút variola gây ra. Một triệu chứng của bệnh đậu mùa thường xảy ra và nguy hiểm hơn còn được gọi là variola đại. Theo thống kê, có khoảng 30% số người nhiễm bệnh đậu mùa loại variola đại đã chết. Trường hợp cuối cùng nhiễm bệnh đậu mùa tại Hoa Kỳ vào năm 1949. Trường hợp nhiễm bệnh một cách tự nhiên cuối cùng trên toàn cầu là vào năm 1977, tại Somalia. Chủng ngừa bệnh đậu mùa cho người Mỹ ngưng vào năm 1972. Trên thế giới chỉ có hai phòng thí nghiệm virút variola gây bệnh đậu mùa là ở Hoa Kỳ và Nga.

SARS: Hội chứng viêm đường hô hấp cấp (SARS) từng lây lan khắp châu Á năm 2003 khiến 8.273 người nhiễm bệnh và hơn 800 người trong số đó đã tử vong. SARS là chữ viết tắt của Hội chứng hô hấp cấp nặng, được gây ra bởi coronavirus SARS. Lần đầu tiên virus này nhiễm vào cơ thể người là vào cuối năm 2002 ở Trung Quốc. Trong vòng vài tuần, nó lây lan sang 37 quốc gia thông qua đường du lịch hàng không. Hầu hết các bệnh nhân bị nhiễm coronavirus SARS đều phát triển bệnh viêm phổi. Virus lây lan qua sự tiếp xúc giữa người bị bệnh với người không bị bệnh.

Virus gây bệnh dại: Bệnh dại là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virut dại gây ra, bệnh chủ yếu ở động vật có máu nóng (chó, mèo...) lây sang người qua đường da và niêm mạc. Biểu hiện lâm sàng của bệnh chủ yếu là trạng thái kích thích tâm thần vận động hoặc một hội chứng liệt kiểu Landry. Khi phát bệnh, tử vong là 100%. Theo Tổ chức y tế thế giới, hàng năm thế giới có 100.000 người chết vì bệnh dại, chủ yếu ở Châu Phi, Châu á. Có khoảng 4 triệu người phải điều trị phơi nhiễm dại mỗi năm.

Virus Tây sông Nile: Virus Tây sông Nile, lần đầu tiên được phát hiện tại Uganda năm 1937, là căn bệnh lây lan chủ yếu do muỗi nhiễm bệnh truyền sang người, dịch bệnh thường xảy ra vào mùa Hè với đỉnh điểm là khoảng giữa tháng Tám. Virus này gây ra các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, khó thở... Nặng hơn, virus này sẽ làm sưng não và gây tổn thương tủy sống của bệnh nhân, hủy hoại hệ thần kinh, khiến người bệnh tử vong nhanh chóng nếu không được điều trị kịp thời.

Virus Sốt xuất huyết: Sốt xuất huyết là một hiểm họa thường trực. Nếu lên kế hoạch đi nghỉ mát ở vùng nhiệt đới, bạn cần nắm rõ các thông tin về bệnh sốt xuất huyết. Bệnh truyền nhiễm do muỗi và tấn công khoảng 50 - 100 triệu người  mỗi năm tại các điểm du lịch được ưa thích như Ấn Độ và Thái Lan. Vấn đề còn nghiêm trọng hơn đối với 2 triệu người dân đang sống trong khu vực chịu sự đe dọa của sốt xuất huyết.

Virus cúm A: Virus cúm A gây cúm ở gia cầm và một số động vật có vú. Có hai loại chính của dòng gây bệnh cúm: cúm gia cầm và cúm lợn, các chủng H5N1, H7N9 và H1N1có độc lực cao.

Sốt vàng da: Bệnh sốt vàng do virut sốt vàng (Yellow Fever Virus) gây ra, gặp chủ yếu ở châư Phi và Nam Mỹ. Virut sốt vàng thuộc nhóm virut Arbo, họ Flaviviridae, giống Flavivirus. Bệnh nhân có các triệu chứng bao gồm sốt, ớn lạnh, đau nhức bắp thịt (đặc biệt là ở phía sau) và nhức đầu trong vòng 3-5 ngày sau khi nhiễm. Y văn thế giới đã ghi nhận có tới 300.000 người chết vì căn bệnh này trong thế kỷ 19.

Thanh Thảo (moitruong.com.vn/TH)
Share |

Các tin khác:

 4 thực phẩm có chứa thành phần hóa học biến chất, độc hại: Ăn nhiều có thể bị ngộ độc

4 thực phẩm có chứa thành phần hóa học biến chất, độc hại: Ăn nhiều có thể bị ngộ độc

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, đây là 4 loại thực phẩm họ không bao giờ ăn, vì chúng tiềm ẩn thành phần hóa học hoặc chất độc hại, có thể gây ngộ độc thực phẩm nếu ăn nhiều. Xem thêm bài khác

Xem các video khác